Zhuangzi: Ideologio de antikva ĉina dialektiko, Esperantigita de Sasaki Teruhiro (Zaozhuang, 2018).
Samreteje troveblas aliaj...
.... inkluzive de tradukoj de klasikaĵoj en Esperanto: Xunzi, Mozi, Konfuceo. Troveblas ankaŭ...
"Streta vojo al fora interno" de Matsuo Bashō,
.... kaj Intensiva kurso de Esperanto, kaj diversaj artikoloj.
Finfine, la lasta volumo de Omaĝe al Kálmán Kalocsay, la 8-a, estis enretigita, ankaŭ pluaj libroj, danke al István Mészáros. Jen la gamo de verkoj de kaj pri Kalocsay en la koncerna retejo, enlistigata laŭ mia propra ordo:
In Memoriam Dr. Kalocsay Kálmán (hungarlingva, kun postparolo & 'Postlasitaj verkoj' en Esperanto)
Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár. Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro. Volumoj:
1. 1998. 143 p.Dissemitaj floroj: originalaj poemoj kaj tradukoj ekstervolumaj de Kálmán Kalocsay, enbukedigis Ada Csiszár. Budapest, 2005. 212 p.
2. Poeto de la Internacia Lingvo; 1998. 110 p.
3. Tradukinto de la Internacia Lingvo; 2000. 153 p.
4. La proza verkisto kaj tradukinto; 2000. 75 p.
5. La lingvisto kaj gramatikisto; 2001. 112 p.
6. La redaktoro: Literatura Mondo - Budapeŝta Skolo; 2001. 77 p.
7. Ses jardekoj en la Esperanta movado; 2002. 113 p.
8. El la vivanta klasikulo fariĝis senmorta klasikulo; 2002. 154 p.
Ezopa saĝo: sepdeksep fabloj verse reverkitaj de K. Kalocsay. Kopenhago: Koko, 1956.
La morto de la ĉielarko: elektitaj poemoj kaj artikoloj de Endre Ady; red. Vilmos Benczik; trad.: Imre Baranyai, Vilmos Benczik, Márton Fejes, Kálmán Kalocsay, Péter Rados, Ferenc Szilágyi. Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1977. 87 p. (Libroserio 2; 2) Enkonduko de Kálmán Kalocsay (1962), p. 5-8.
Morgaŭ matene: dramo de Frigyes (Frederiko) Karinthy, tradukis Budapest: Hungara Esperanto Instituto, 1923.
Libero kaj amo: poemoj elektitaj, de Sándor Petőfi, trad. Kálmán Kalocsay. Budapest: Corvina, 1970.
Romaj Elegioj — La Taglibro de Goethe, tradukita de K. Kalocsay. Budapest: Literatura Mondo, 1932.
Eterna bukedo: poemoj el dudekdu lingvoj. Budapest: Literatura Mondo, 1931.
Tutmonda sonoro: poezia antologio en Esperanto tradukita el 30 lingvoj de K. Kalocsay. Budapest: Hungara Esperanto-Asocio, 1981. (Unua parto: antikva literaturo; Dua parto: moderna literaturo)
Streĉita kordo de Kálmán Kalocsay. Budapest: Literatura Mondo, 1931.
Rimportretoj: galerio de Esperantaj steloj, pentris K. Kalocsay. Budapest: Literatura Mondo, 1934.
Izolo: poemoj. (neaperinta 1-a eldono, 1939). Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1977.
Libro de Amo (inkl. de Sekretaj sonetoj) de Kálmán Kalocsay sub pseŭdonimoj, precipe Georgo Peterido Peneter; antaŭparolo de Arieh ben Guni. [La Laguna]: Byblos, 1969.Ekster tiu retejo jen alia verko traduka:
This is my latest podcast, recorded in Buffalo, New York, May 7, 2016:
5/7/16 Frigyes Karinthy: the Hungarian Swift & his musical robots
Frigyes Karinthy (1887-1938), known in our English-speaking world as the creator of the concept of "six degrees of separation" in 1929, was one of the great innovative geniuses of modern Hungarian literature, as a translator and original writer of literary parodies, poems, plays, stories, novels, and essays with a satirical bent and a penchant for fantasy. Out of over 20 volumes of original works in Hungarian only a small fraction have been published in English and/or Esperanto translation. (Karinthy himself was an Esperantist.) This year marks the centennial of Karinthy's 1916 utopian novella "Voyage to Faremido," in which Jonathan Swift's Gulliver undergoes his fifth fantastic voyage, this time to a realm of intelligent robots that speak or sing a language based on musical notes and from their vantage point of greater perfection present a counter-narrative of humanity's flawed evolution. I review Karinthy's life, work, ideas, and influence, with emphasis on "Voyage to Faremido" and its evident influence on Sándor Szathmári's "Voyage to Kazohinia."
To listen (56:55) click here; to download right-click here.
Postscript: I also mention Hungarian-Canadian poet and multimedia artist Robert Zend, who referred to Karinthy as his "spiritual father"--as did Szathmári. Also, I contrast Karinthy's approach to philosophy and literature with the views of Hungarian Marxist philosopher György Lukács, who never mentioned Karinthy as far as I can determine. I end with quotes from Karinthy's published "Letter to H. G. Wells" (July 1925) and from Mihály Babits on Karinthy's greatness.
Aperis interrete:
Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár. Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro. Volumo 4. La proza verkisto kaj tradukinto; 2000. 75 p.
Ĉi tiu volumo, kiel la antaŭaj, enhavas valoregan materialon. Jen la precipaj enhavoj:
Ĉapitro 9: La proza verkisto
9.1 Enkonduko
9.2 La eseisto Kalocsay (G. Miĥalkov) (p. 4-10)
9.3 Eseoj kaj artikoloj pri literaturo
9.4 La severa recenzanto (14-23)
9.5 Portretoj verkitaj de Kalocsay (24-28)
9.6 Eseoj kaj artikoloj pri la Esperanta poezio (29-30)
9.7 La observanto (31-36)
9.8 Artikoloj pri diversaj temoj (37-38)
9.9 Diino Hertha
Ĉapitro 10: La proza tradukinto
10.1 Enkonduko
10.2 La paĝio de l’ reĝino
10.3 Du kokcineloj; La montro
10.4 Morgaŭ matene (47-48)
10.5 Arthistorio I
10.6 Vivo de Arnaldo [Mussolini] (51-52)
10.7 Rozinjo
10.8 Prozaj tradukoj de Kalocsay (54-56)
10.9 El la fruaj prozaj tradukoj de Kalocsay: Mór Jókai: "Kiun el la naŭ" (57-61)
Ĉi tiu volumo eble estos la plej utila por eltrovi, kion pensis Kalocsay pri verkistoj esperantistaj (ekz. Ferenc Szilágyi, Lajos Tárkony) kaj neesperantistaj (ekz. Endre Ady).
Jen lastatempaj verkoj pri interlingvistiko & Esperantologio en la angla / ... both in English:
Towards a Linguistic Worldview for Artificial Languages by Ida Stria (Poznań 2015)
Language communication information: Special issue on interlinguistic and Esperanto Studies / Język komunikacja informacja: Numer specjalny Interlingwistykai Esperantologia #10 (Poznań 2015)
Kiel mi jam menciis, mi trovas Auld plej stimula kiam li pritraktas specifaĵojn de originala aŭ traduka beletro en Esperanto. Mi jam afiŝis dufoje pri trakto de tradukado en esearo de Auld Facetoj de Esperanto (1976). Nu, nun denove pri . . .
William Auld, Pri
lingvo kaj aliaj artoj. Antverpeno; La Laguna: TK / Stafeto, 1978. 213 p.
Enestas du eseoj pri tradukado:
Pri la tradukado de
poezio (21-32)
La internacia lingvo kiel belarta tradukilo (95-157)
En la unua eseo, Auld rebatas la tezon asertante la netradukeblon de poezio. Tradukado estas esenca parto de beletra produktado en pluraj lingvoj; ĝi eĉ ludis gravan rolon en angla literaturo. Auld ankaŭ rebatas la aserton, ke ĉio grava tradukiĝas anglen aŭ francen. Du problemoj estas ignoro de malpli disvastigitaj literaturoj, kaj manko de altkvalitaj tradukoj. Pri supozataj baroj al tradukado Auld diskutas semantikajn asociecojn, kaj vortludojn, kaj donas ekzemplon de solvo de vortluda problemo tradukante anglan tekston al Esperanto.
La dua eseo estas multe pli detala kaj ampleksa. Literaturo valoras por interkompreniĝo de popoloj, per kio ili konstatos la komunaĵojn de supraĵe malsamaj homoj. Auld ilustras problemon de tradukmanko per statistikoj el Index Translationum.
La mito ke nur la "ĉefaj" lingvoj gravas preterpasas beletrajn juvelojn
el "minoraj" lingvoj. Do eĉ fakuloj neglektas ekz. hungaran
literaturon. Ambicio traduki ĉion en ĉefajn lingvojn, ekz. la anglan,
estas ĥimero, se ne paroli pri kvalito. Sed Esperanto ja solvas la
problemon.
En la dua parto de la eseo, Auld alfrontas denove la missupozatan netradukeblon de poezio. Auld neas limojn de lingvoj kiuj bremsas tradukadon; la sola decida faktoro estas la talento de la tradukanto.
Mi dubas ĉi tiun absolutan aserton, sed Auld argumentas sian pozicion. Signifigpotenco ekzistas nur en la homa menso, ne en la lingvo. Auld celas pruvi, ke Esperanto (pli precize, Esperanta verkisto!), aparte pro sia gramatiko, kapablas redoni nacilingvajn nuancojn traduke. Auld listigas la lingvajn qvalitojn de la fleksebleco de Esperanto.Aldone al gramatikaj trajtoj, Esperanto estas riĉa je rimoj.
En la tria parto de la eseo, Auld provizas poeziajn specimenojn por komparo, laŭ menciitaj kriterioj, uzante nacilingvajn originalojn kaj tradukojn kaj Esperantajn tradukojn. La lingvoj de la originaloj aŭ tradukoj estas angla, franca, rusa, kaj Esperanto. Bone por ni, la retejo de Don Harlow donas la specimenojn kaj komentarojn de Auld:
Specimeno A: L'abatros de Charles Baudelaire, kun tradukoj en Esperanto (de Kalocsay) kaj la angla;
Specimeno B: La tigro
de William BLAKE,
elangligis William AULD
kun anglalingva originalo kaj franca traduko de Félix ROSE (kun komentaro pri la tradukoj);
Specimeno C: Anĉaro de Aleksandr PUŜKIN, elrusigis KALOCSAY Kálmán, enangligis Walter MORISON.
Mi legis kaj relegis esearojn de William Auld kaj raportas ĉi-bloge laŭokaze.
Pri eseoj en Pri lingvo kaj aliaj artoj (1978) mi antaŭe blogis:
William Auld: Pri lingvo kaj aliaj artojPri Facetoj de Esperanto (1976) jen afiŝoj:
Hermann Häfker & William Auld pri mondhistorio
William Auld pri »koleraj junuloj«, Julio Baghy, & Sándor Szathmári
William Auld pri poezia lingvo & tradukado (1)Pri Kulturo kaj Internacia Lingvo (1986) jen:
William Auld pri poezia lingvo & tradukado (2)
William Auld: kulturo & EsperantoEstas ankaŭ:
La tuta asertaro de komenco ĝis fino estas sintrompa falsaĵo. Se mi ne jam legis similajn stultaĵojn, mi ne kredus, ke Auld verkus ĉi tion. Ĉi tio kontraŭdiras ĉion, kion Auld diras pri literaturo aliloke, kiam li analizas specifajn nacilingvajn aŭtorojn kaj verkojn. Auld evidente ne konsideras la diferencon inter nacieco kaj naciismo; cetere, li simple supozas ke ĉio kio okazas en nacia kadro estas "nacieca" se ne diri naciisman. Se jes, kial eĉ traduki nacilingvajn verkojn, krom el antropologia intereso? Unu funkcio de literaturo estas socikritika, do tute ne gravas distingo inter nacia kaj super/inter/nacia, ĉar la decida kriterio estas transcendo de aro de sociaj supozoj. Ĉu esperantistoj tiel superas la kapablojn de neesperantistoj? Nur en la sintrompa fantazio de Auld.La graveco de nia originala literaturo troviĝas en tio, ke ĝi estas la sola kaj unika literaturo internacia. Ĝi estas eĉ supernacia.Trafe skribis Juan Régulo: »Kiam diversaj naciaj lingvoj titolas sin »internaciaj« kaj montras al sia literaturo, ili sofisme preterglitas la fakton, ke tiu literaturo estas nacia, sed ne internacia: ĝi estas nome kontribuo preskaŭ senescepte de indiĝenoj, kaj la internacia literaturo de tiuj lingvoj fakte ne ekzistas. Dume en Esperanto ni havas la grandiozan fenomenon de tutmonda literaturo demokrate kreita de suverenaj verkistoj de ĉiu lando, el kiu nur sin anoncas la talento« [2]. En tiu originala literaturo de Esperanto montriĝas la diverslandaj verkistoj, senigite de sia nacieco kaj vestita en sia homeco; malaperis la supraĵaj malsimilecoj trudataj de nacilingva etoso, kaj oni vidas tutklare la fundamentan unuecon de la homaro. Mirinde unueca estas la literatura tradicio de Esperanto; pri nia poezio, ekzemple, skribis prof. Waringhien: ». . . mi ne konstatas profundan ŝanĝon en la periodo, kiu iras de 1921 ĝis hodiaŭ: nuancojn de tono, jes—sed tio simple kondukus nin al distingo de unu hungara skolo, kiun sekvis, kvankam sen la kutima interbatalado inter du sinsekvaj skoloj, la skota skolo.« [1] Verkante per la internacia lingvo, por internacia legantaro, partoprenante en supernacia kulturo kaj tradicio, la verkisto vole-nevole (sed plej ofte vole) esprimas ideecon kaj idealon tuthomajn, alireblajn por ĉiuj homoj senkonsidere pri nacieco. Individuo kelkfoje tion bedaŭris; la profunde naciisma angla verkisto K.R.C. Sturmer, kiu fakte neniam sukcesis liberiĝi de siaj naciaj apartaĵoj, pli ol unu fojon esprimis fortan bedaŭron, ke per Esperanto ne eblas sentigi la sukajn nuancojn de klaso, regiono kaj slango esprimitajn de la angla lingyo. Li sentis tion kiel mankon de la internacia lingvo. Sed laŭ mia opinio li eraris: tio ja ne estas tasko de iu internacia lingvo, sentigi distingojn interne de iu nacio; kaj sekve oni ne devas riproĉi al Esperanto, ke tiun taskon ĝi ne plenumas. Ĉu la tasko de Esperanto ne estas ĝuste, sentigi similecon, kaj ne malsimilaĵojn, de la homoj? Ĉu unu tasko de esperantistoj ne estas, traduki el la esperanta literaturo nacilingven, ĝuste por montri tiun similecon (kiun plej ofte kaŝas ĝuste la lingvaj malfacilaĵoj) al la nacioj?2 Memorlibro pri la Zamenhofjaro, p. 70.1 La nica literatura revuo, kyara jarkolekto, p. 95.(p. 82-83)
William Auld, Pri
lingvo kaj aliaj artoj. Antverpeno; La Laguna: TK / Stafeto, 1978. 213 p.
ENHAVO
Mitoj kaj faktoj pri Esperanto 5
Pri la tradukado de
poezio 21
Konturoj de poezio kaj la belartoj 33
Belartoj en la 20a jarcento 57
Esperanto kiel literatura lingvo 69
La internacia lingvo kiel belarta tradukilo 95
La evoluo de la esperanta poezio 159
Pensoj pri la “juneco” de la esperanta literaturo 175
Pasio-pasivo 181
Mondhistorio 189
Londono tra lupeo 193
Konversacia lingvaĵo en nia literaturo 197
Ĉu prefere nacilingvo? 201
Naciismo, tolero, kaj la lingvo de Zamenhof 203
Kiel Esperanto influis mian karakteron
kaj mian karieron 207
Jen aliaj eseoj de Auld Interrete:
William Auld de
Esperantiĝo al Militservo
William
Auld—From Introduction to Esperanto to Military Service
(translation of above by R. Dumain)
La radikoj de nia
literaturo
La Fikcia Universo
Arto kaj belo
Kio estas artverko?
Unu ritmo en "La infana raso"
(Unikoda versio)
La urbo de terura nokto (Unikoda versio)
Hodiaŭ mi trovis la jenan utilan retejon:
Libroj en Esperanto - STUDIO
Troveblas ligoj al aliaj retejoj kiuj havas e-librojn, sonlibrojn, recenzojn, videojn, ktp. Unu el la ĉefaj rubrikoj-retligoj estas ĉi tiu mia blogo. Estas sekcio pri Noam Chomsky en Esperanto.
Oni povas ankaŭ elŝuti librojn. Atentu kelkajn ekzemplojn:
Tiele Parolis Zaratuŝtra de Friedrich Nietzsche, tradukis W. A. Verloren van Themaat
Paŝoj al Plena Posedo de William Auld
Jen ligo al alia interesa retejo, La Esperanta Librejo. Troveblas multaj libroj en HTML-formato:
Posts
All Comments
