Teatro: El la vivo de insektoj de Karel Čapek
2017 Universala Kongreso de Esperanto en Seulo
(Aperis 25 julio 2017)
Fragmenton de El la vivo de insektoj (en DOC-formato) esperantigis Josef Vondroušek.
Mia jena afiŝo donas pluajn detalojn pri la verko kaj ĝia antaŭa teatrigo en Esperanto:
Karel Čapek en 'Balkana Verda Stelo'
Utopia in Four Movements was a multimedia "live documentary" by Sam Green and Dave Cerf. It was presented at various venues around the country and abroad, including the American Film Institute's Silverdocs Documentary Festival
in Silver Spring, Maryland (just outside of Washington, DC) on June 26,
2010. (See my blog entry on this performance.) This "live documentary" included film clips, narration, and live music. Is there any video of one of these performances as a whole? I do not know. Here are a few fragments on video.
Utopia en 4 Movimientos. Segunda presentacion
Utopia en 4 Movimientos. Segunda presentacion from AMBULANTE on Vimeo.
Utopia, Part 3 1/2 - 2/2: The World's Largest Shopping Mall
Konisi Gaku - Vikipedio / Gaku Konishi - Wikipedia, the free encyclopedia
Konisi, Gaku. Vage tra la dimensioj: sciencaj fikcietoj. Osaka: Japana Esperanta Librokooperativo, 1976. 77 p.
Enhavo:
La tradukmaŝino [p. 3]
La subtera elizeo [8]
Sonĝoramo [19]
La kosmo-elmigrado [30]
La kosmoŝipo “edeno n-ro 5“ [39]
La epoko de amaskonsumado [50]
La skandalo Prociono [62]
Glosoj [76]
Postparolo [77]
Mi legis ĉi tiun novelaron dum la 1970aj jaroj. Pro aktuala intereso pri sciencfikcio en Esperanto mi ĵus relegis ĉi tiujn sciencfikciajn rakontojn. Plejparte Konisi kombinas sciencfikcion kaj satiron, kun surprizajn kulminojn. Ĉi tiel rimarkindas "La subtera elizeo", "Sonĝoramo", "La epoko de amaskonsumado".
"La subtera elizeo": Oni celas forigi "kadukuloj"n (maljunulojn) al apartaj gruploĝejoj, sed mankas spaco surtera, do oni konstruas subterajn loĝejojn. Atendas surprizo pri la eventuala sorto de la kadukuloj, kaj ankaŭ surprizo pri la sorto de la surtera mondo.
"Sonĝoramo": Mezaĝulo, longtempa dungato en elektroteknika kompanio, ne kontentas pri sia pozicio en la kompanio kaj siaj rilatoj kun junaj kolegoj. Konkurado inter firmaoj instigas inventadon. Do la Speciala Esplora Laboratorio de la firmao okupas sin pri "Plano Sonĝo", al kiu la malkontentulo, kiu rakontas la rakonton, estas enregistrata. En la nova posteno li restas malfeliĉa, ĝis la direktoro elektas lin provi la eksperimentan sonĝo-aparaton. Post la eksperimenta provo, lia situacio ege pliboniĝas dum tuta jaro . . . ŝajne.
"La epoko de amaskonsumado": Dio en la Ĉiela Regno enuiĝas, respegulanta la apation de homoj surteraj pri Dio. Anĝelino Aŭrora proponas viziton al Tero. Dio trovas teranojn tute sorbataj en konsumerismo, kun konstanta ŝanĝado kaj novigo de varoj. Dio lernas multon el ĉi tiu sperto kaj decidas modernigi la Ĉielan Regnon. Aŭrora aperigas sin en la teraj amaskomunikiloj, kaj anoncas en la nomo de Dio:
Ekde la nuna momento vi estos liberigitaj de la kateno, ke vi portados unu korpon ĝis la morto. Dio kaj Kompanio, speciale fondita tiucele, proponos al vi diversajn normajn modelojn de novepoka homfiguro, el inter vi elektos por vi la plej ŝatindan. [. . . .]La dia entrepreno sukcesas; la homoj adaptiĝas al la nova etapo de konsumerismo. Sed Dio lacas pro la neceso rapide krei novajn korpfigurojn. Aŭrora elpensas genian novan ideon, kiu solvas la problemon. Finfine . . . legu mem.
Konsumebla kontestado por la mezaj klasoj de Pierre RIMBERT, Le Monde Diplomatique en Esperanto, majo 2009.
Jen malnova artikolo pri la alimondisma movado, sed ĝi restas interesa pro la koncepto de varigo kaj mezklasigo de kontraŭkapitalismaj, kontraŭsistemaj movadoj. Tio implicas ankaŭ la asimiladon de socia kritiko kaj socia teorio al la kulturindustrio (termino de Theodor Adorno).
Car mi jam blogis pri Paul Nizan, mi citas la jenan referencon, ne nepre por konsenti:
Kiel signo de intelekta distingiĝo, la kapablo supermeti la poron kaj kontraŭon, kontraŭmeti kleran bibliografion (prefere la sian) al politika argumento, eĉ „pensi kontraŭ sin mem”, montras la malemon de parto de la mezaj klasoj partopreni en la tranĉeoj de la socia milito se ne temas pri iliaj propraj interesoj. Tiu sinteno, samtempe kun la emo engaĝiĝi por malproksimaj kaj malavaraj aferoj, troviĝas aparte enradikiĝinta ĉe la artistoj aŭ ĉe la universitatanoj, kiujn Paul Nizan denuncis en 1932 en La gardhundoj.Krom afiŝoj ĉi-bloge, vidu ankaŭ:
Here is a review of Sam Green's Utopia in Four Movements that I haven't seen before and that presents something different as well:
Hope Against Hope: Utopia in Four Movements by Andrew Lison, Dossier, May 14, 2009.
You don't often see Adorno's name juxtaposed to Esperanto, but the theme is failed utopian dreams and their monstrous side. It's a thoughtful review. I can't help but quip, though: there is Esperanto after Auschwitz.
Interview about Utopia in Four Movements
Chuck Smith
Transparent Language Esperanto Blog, 6 December 2010
Sam Green is no stranger to his blog. I first blogged about this live documentary when it was shown in the Washington metropolitan area. The show is still on the road, and here is an interview about it.
Utopia in Four Movements is a "live documentary" by Sam Green and Dave Cerf. It was presented at the American Film Institute's Silverdocs Documentary Festival in Silver Spring, Maryland (just outside of Washington, DC) on June 26, 2010. This "live documentary" was a multimedia presentation. The filmmaker Sam Green, in the flesh, narrated the film with live background music provided by a trio called The Quavers, with Dave Cerf masterminding the sound. So this is not (yet) a standalone documentary film.
The four utopias are (1) Esperanto, (2) revolution, (3) shopping malls, (4) forensic anthropology. The general theme undergirding all the "utopias" is the frustrated dream of an egalitarian society. Esperanto is not only the first utopia of the film but in a sense its anchor.
Esperanto was presented with quite a bit of photographic footage originating prior to World War II and film footage of contemporary Esperantists from a wide range of nationalities at world congresses. As most of my face-to-face contact is with American Esperantists, I rarely get the full impact of oral communication across language barriers. All this was quite inspiring and swelled me with pride in being an Esperantist.
I was quite stunned to see film footage of Zamenhof himself, which I didn't know existed. I wish we could get hold of this and preserve it in a usable form ourselves. I inquired afterward and was told it came from a French newsreel and was difficult to acquire. Sam Green was rather pressed for time, so I didn't get a chance to pursue the matter, but we should inquire as to the details and availability of this footage.
Including myself, I identified three Esperantists in the audience. At the end of the Q & A, Jim Ryan, sporting an Esperanto T-shirt, was called upon to say a few words about Esperanto and the presence of the local society. Afterwards, he handed out flyers to exiting attendees.
It was fun for me, and good for Esperanto, unless you think a photo of Mao's red book in Esperanto might give people the wrong idea. (I'm told it's not the red book but Mao's Elektitaj Verkoj Vol. I [Selected Works].)
Evaluation of the whole film requires more in-depth analysis. I think the strength of the relationship between the overall point made about the difference between the perspectives of the early 20th century and now, and the fragments of historical information provided, particularly about revolutionary movements, could be questioned, for the actual examples given could serve to undermine the general argument. I brought this up with Sam Green, who admitted the problem. Regardless, we get a rather impressive exposition of Esperanto, both of its explosive growth and presence prior to the Second World War, and its persistence up to the present time.
If you can read Esperanto, you will see from the Libera Folio blog that some Esperantists were put off by the film. I don't know much Sam Green varies his narrative at each showing, but I don't see him depicting Esperanto as a noble failure. If anything, he demonstrates the resilience of the Esperanto movement, and by showing Esperanto as a living language, in which people of all nations participate, he releases Esperanto from being held hostage to finvenkismo [final victory of Esperanto as an international auxiliary language]. His depiction of Esperanto conferences reflects his 1000-points-of-light theme about patches of limited progress in the face of the smashing of big dreams about a comprehensive social overhaul.
Sam Green's aim, as he has stated in public and to me personally, was to paint a poetic rather than historically precise portrayal of any of these 'utopias'. The question remains as to whether people would get the general gist of his contrast between the big dreams of a century ago (and up through the 1960s) and the dismal prospects of today, or whether they would scrutinize with critical precision the details of what was being presented and question its logic. I would hate to see the '60s summed up by the Brinks bank robbery and the Cultural Revolution. I don't recall whether I saw Green's documentary on The Weather Underground on PBS. It's quite possible, but then I also saw the film the Weather Underground itself made underground in the '70s, and my memory is blurring. As I told Green after the film, people might get the wrong idea from the examples he chose, a possibility he admitted. But you can see how his associative thinking worked: big dreams turned into disasters, Viennese ex-socialist inventing the American shopping mall, ex-Maoist becoming mega-mall developer, Cuba trying to keep the dream alive, American fugitive and expatriate in Cuba keeping the dream alive, Mao's book in Esperanto. It's a chain of associative connections which are not logical from the standpoint of serious historiography, but which, if not scrutinized too closely, support Green's imaginative construct.
I'm also guessing that Green, who is evidently too young to remember the '60s, might be over-romanticizing the wrong things, or more accurately, might have internalized a crude opposition between utopia and disaster, taking each as frozen images of political movements to place in opposition to one another, which is no way of understanding real history. I hope he doesn't wear a Che T-shirt. I couldn't stand that stuff 40 years ago.
And now, a couple paragraphs for non-anglophone Esperantists, followed by a list of links.
Krom la anglalingvaj retpaĝoj, rigardu Utopio en kvar movimentoj ĉe Verda Filmejo. En la blogo Libera Folio vi trovos plurajn plendaĉojn pri la filmo, kelkajn defendojn, kaj plurajn kromdiskutojn. Bazita de la ĵusa specifa prezento en Silver Spring, mi ne gajnis impreson pri Esperanto similan al tio de tiuj kiuj reagis negative. Ŝajnas al mi, ke la ĝenerala bildo pri Esperanto estas pozitiva. Se oni atentos detalojn, eble oni perceptus alimaniere, sed neniu povas certi pri reago de novulo kiu antaŭe sciis nenion pri Esperanto.
Eble ekzistas problemo pli ĝenerala, t.e. nostalgio pri utopioj kiujn oni funebras kiel malrealismajn. La ŝlosila difekto--aŭ manko de logiko kaj konsekvenceco--estas en la dua parto de la filmo, pri revolucio--kies mesaĝo finfine malkoheras kiel rezulto de la ekzemploj elektitaj.
Links / Retligoj:
Utopia in Four Movements
Sam Green
American Film Institute's Silverdocs Documentary Festival
Silverdocs: A conversation with Utopia in 4 Movements Director Sam Green
Utopia in Four Movements | San Francisco Jewish Film Festival
Sam Green @ YouTube:
Sam Green: Hoping for the BestUtopio en kvar movimentoj
Sam Green - Utopia in Four Movements
SFIFF53 Video Scoop Friday April 30
Posts
All Comments
