Sondokumentoj de Luis Jorge Santos Morales

Luis Jorge Santos Morales ĉe Soundcloud laŭtlegas ĉerpaĵojn el diversaj Esperantaj verkoj.

Jen ĉerpitaj aŭtoroj: Edmond Privat, Tibor Sekelj, Louis Beaucaire, Claude Piron, Boris Kolker, Marjorie Boulton, Ivo Lapenna, kaj Luis Jorge Santos Morales mem.

Humphrey Tonkin: Du prelegoj pri Esperanta beletro

Jen bonega prelego, instruo pri influoj al esperanta literaturo, surprizaj influoj el la brita literaturo:

Humphrey Tonkin: Traduko kaj originalo en la Esperanto-literaturo from Universala Esperanto-Asocio on Vimeo

Laŭ Vimeo:

Prelego de Humphrey Tonkin en la 37-a Malferma Tago de la Centra Oficejo de UEA, en kiu li parolas pri la nocio ke la Esperanto-literaturo estas en si mem tradukita literaturo, ĉar ĉiu literatura verko en Esperanto estas iasence manifestiĝo de la kultura kaj lingva fono de la verkinto. Tonkin legas dum la prelego jenajn poemojn: 

Kálmán Kalocsay: La celoj dronis
Kálmán Kalocsay: En amara horo
Edmond Privat: Lasta kiso
Clarence Bicknell: Aŭtuno

Jen prelego "Poeto kore fajra - H. Tonkin pri Marjorie Boulton":

Prelego dum la 40-a Malferma Tago de UEA, Roterdamo, 10a de majo 2014. Filmo: Katalin Kováts, www.edukado.net

Edmond Privat parolas pri D-ro Zamenhof

La Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia (Biblioteko de la Urbo La Chaux-de-Fonds) (CDELI) havas arkivon da sonregistraĵoj. Jen unu:

Privat Edmond: Parolado Okaze de la SES-kunveno 1954 Marto 14 (Registraĵo de Rene William Perrenoud) (32:12)

Jen kelkaj sed ne ĉiuj diskutitaj punktoj. Privat rakontas pri siaj renkontoj kun Zamenhof, kaj diskutas lian karakteron, ekz. lian modestecon. Zamenhof ne naive supozis, ke Esperanto portus pacon; prioritatas komunikado kaj egaleco. Zamenhof skeptikis pri la rezulto de la sendependiĝo de Pollando, prave se oni konsideras la kontraŭjudaj pogromoj.Privat subtenas nacian sendependecon, sed tio estas nur ŝtupo, ne fina celo. Zamenhof ne esits elstara intelekulo, nek lingvisto, sed li komprenis multe, kun longdaŭra perspektivo. Zamenhof pensis psikologie, ne politike. Zamenhof komprenis la patriotismon de ĉiuj, ne nur de favorata nacio, do la neakcepteblecon de ia nacia supereco.

Du poemoj de L. L. Zamenhof tradukitaj de Marjorie Boulton

Ho, Mia Kor'

Ho, mia kor’, ne batu maltrankvile,

el mia brusto nun ne saltu for!

Jam teni min ne povas mi facile,

ho, mia kor’!

Ho, mia kor’! Post longa laborado

ĉu mi ne venkos en decida hor’?

Sufiĉe! trankviliĝu de l’ batado,

ho, mia kor’!

O My Heart

O heart, my heart, O do not throb so wildly,

Nor wildly from my bosom, throbbing, start!

I cannot be composed, sit calmly, idly ...

O heart, my heart!

O heart, my heart! The crucial hour is coming

Shall I not win when I have played my part?

Enough! be calm! no more of this wild drumming—

O heart, my heart!

* * * * * * * *

Pluvo

Pluvas kaj pluvas kaj pluvas kaj pluvas

senĉese, senfine, senhalte,

el ĉiel’ al la ter’, el ĉiel’ al la ter’

are gutoj frapiĝas resalte.

Tra la sonoj de l’ pluvo al mia orelo

murmurado penetras mistera,

mi revante aŭskultas, mi volus kompreni,

kion diras la voĉo aera.

Kvazaŭ ia sopir’ en la voĉo kaŝiĝas

kaj aŭdiĝas en ĝi rememoro...

Kaj per sento plej stranga, malĝoja kaj ĝoja,

en mi batas konfuze la koro.

Ĉu la nuboj pasintaj, jam ofte viditaj,

rememore en mi reviviĝis,

aŭ mi revas pri l’ sun’, kiu baldaŭ aperos

kvankam ĝi en la nuboj kaŝiĝis?

Mi ne volas esplori la senton misteran,

mi nur revas, mi ĝuas, mi spiras;

ion freŝan mi sentas, la freŝo min logas,

al la freŝo la koro min tiras.

Rain

The rain is falling, falling, falling,

Unending, pauseless, never stopping;

From sky to pavement, sky to pavement,

Rebounding water-clusters dropping.

Mysterious through the rainy patter,

I hear a secret murmuring noise;

I listen, dreaming, try to follow

The message of that airy voice.

As if that voice concealed some yearning,

Remembrance through the rain were sobbing ....

Confused by mingled joy and sorrow,

Bewildered now my heart is throbbing.

Are clouds, in memory, returning,

I saw so often in the past?

Or do I dream of coming sunshine,

Although the sky is overcast?

Not questioning these subtle feelings,

I dream, enjoy and breathe; I know

Only a freshness that invites me,

To which my heart would have me go.

SOURCE: Boulton, Marjorie. Zamenhof, Creator of Esperanto (London: Routledge and Kegan Paul, 1960), p. 38, 176.


Kaj jen sonregistraĵo de deklamo de unu poemo fare de pioniro Edmund Privat!

Zamenhof - Ho, mia kor' - legas E. Privat 

Zamenhof: 'Mia Penso'

El la 9 (?) originalaj poemoj en Esperanto de Zamenhof, tri estas pli notindaj preter movada intereso: "Ho, Mia Kor'!", "Mia Penso", kaj "Pluvo". La unuaj du temas pri la psika stato de Zamenhof, kio kompreneble rilatas al lia lukto por Esperanto, tamen, facile abstrakteblas teme aparte de la Esperanto-movado. "Pluvo" eble rilatas al la sama afero, sed pli apartigeblas disde rilato al la Esperanto-movado. Marjorie Boulton tradukis anglalingven "Ho, Mia Kor'!" kaj "Pluvo" en sia biografio de Zamenhof. Mi ne trovis anglalingvan tradukon de "Mia Penso". Jen la originalo:

Mia Penso

Sur la kampo for de l' mondo,
antaŭ nokto de somero,
amikino en la rondo
kantas kanton pri l' espero.
Kaj pri vivo detruita
ŝi rakontas kompatante,
mia vundo refrapita
min doloras resangante.

"Ĉu vi dormas? Ho, sinjoro,
kial tia senmoveco?
Ha, kredeble rememoro
el la kara infaneco?"
Kion diri? Ne ploranta
povis esti parolado
kun fraŭlino ripozanta
post somera promenado!

Mia penso kaj turmento,
kaj doloroj kaj esperoj!
Kiom de mi en silento
al vi iris jam oferoj!
Kion havis mi plej karan –
la junecon – mi ploranta
metis mem sur la altaron
de la devo ordonanta!

Fajron sentas mi interne,
vivi ankaŭ mi deziras, –
io pelas min eterne,
se mi al gajuloj iras...
Se ne plaĉas al la sorto
mia peno kaj laboro –
venu tuj al mi la morto,
en espero – sen doloro!

* *  *  *  *  *

Jen simpla liriko, sed mi trovas ĝin agrabla, kaj la finajn versojn kortuŝaj.

Kaj jen historia trezoro, sonregistraĵo de deklamo de la poemo fare de pioniro Edmund Privat!

Zamenhof - Mia penso - legas Edmond Privat

Jen germanlingvaj tradukoj de Franz Zwach kaj Manfred Retzlaff.

Stead's Review, July 1910

Here are relevant excerpts from an issue of the monthly journal of Esperantist and crusading journalist William Thomas Stead (1849-1912), who died on the Titanic:

The Review of Reviews for Australasia (Stead's Review) , July 1910.

* * *

Advert [p. i]

TO
ESPERANTO STUDENTS.

Esperanto Manual, Indispensable to Students,
2s.

Motteau's Esperanto-English Dictionary,
2s. 6d. (2s. 8d. posted).

O'Connor's English-Esperanto Dictionary,
2s. 6d. (2s. 8d. posted).

Rhodes' New English- Esperanto Dictionary,
6s. (6s. 6d. posted.)

Esperanto for the Million, 3d.

Le Serĉado por la Ora Saflano (The Golden Fleece),
7d. (9d. posted).

Pocket Vocabulary (English-Esperanto), 3d.

The British Esperantist : a Monthly Journal in English and Esperanto.
Annual Subscription, 4s.

Send to "REVIEW OF REVIEWS,"
T. & G. Building, Swanston Street,
Melbourne.

* * *

Dr. Zamenhof for the Nobel Peace Prize. [pp. 403, 405]

I sincerely hope that the Nobel Committee may be induced to give a favourable consideration to the memorial put forward in favour of Dr. Zamenhof. No one deserves the Peace Prize more than the earnest philologist of Warsaw, who for the last quarter of a century has devoted himself with such remarkable success to securing the adoption of Esperanto as the second language of the human race. Dr. Zamenhof's zeal for Esperanto was largely inspired by his passionate devotion to the cause of universal peace. All Esperantists are pacificists of the practical kind, and it would be a well-won tribute to the initiator of a great reform if the Peace Prize were to be adjudicated to Dr. Zamenhof.

* * *

The Universal Races Congress. [p. 405]

To the general regret. Sir Harry Johnstone has been compelled by ill-health to resign the chairmanship of the Executive of the Universal Races Congress, which is to meet in London in July, 1911. Fortunately, a capable and sympathetic successor has been found in the person of Lord Weardale. The object of the Congress will be to discuss the larger racial issues in the light of modern knowledge and the modern conscience, with a view to encouraging a good understanding, friendly feeling, and hearty co-operation between Occidental and Oriental peoples. The idea is to hold a Congress where the representatives of the different races might meet each other face to face, and might, in friendly rivalry, further the cause of mutual trust and respect between Occident and Orient, between the so-called white peoples and the so-called coloured peoples. Few things are more needed than a mutual understanding between men of different complexions.

A difference of colour in the hide of a man is often a non-conductor of sympathy, and without sympathy there can be no understanding. If the Congress could but provide for the simultaneous bleaching or bronzing or blackening of all the faces of the human race the gain would be almost as great as the sudden adoption of a universal language.

* * *

Reklamo [p. 428]

SELFRIDGE KAJ KO.

SELFRIDGE'S estas la plej nova aĉetadejo en Londono. Tie oni vendas ĉion kion viroj, virinoj kaj infanoj portas kaj uzas (escepte vinojn manĝaĵojn k.t.p.). Cent apartaj fakoj okupas ses ekrojn da planka areo. La komfortoj, luksoj kaj oportunaĵoj de ĝia aranĝo estas laŭ skalo ĝis nun nekonata en Europe. Gratifikacioj estas tie nek atendataj nek permesataj. La kvalito de l'komercaĵoj estas la plej fidinda, la provizaĵoj estas la plej bone elektitaj, la prezoj, ni kredas, la plej malaltaj en la mondo.

ĈIUJ NACIOJ RENKONTIĜAS ĈE

SELFRIDGE

kaj ĉiuj estas bonvenaj.

* * *

LANGUAGES AND LETTER-WRITING

ESPERANTO. [p. 457]

The Catholic Congress of Esperantists was a great success. The delegates came to Paris from several countries, and many subjects interesting from a Church point of view were discussed. The meetings, which naturally excited comment in the Press, though intended for Catholics were in no sense exclusive, and the Esperanto flag was conspicuous amongst the banners carried in procession and deposited in the cathedral of Notre Dame.

The Young Folks' Esperanto Association (International) is making rapid progress. It has already six hundred members in twenty groups, of which the largest are in Paris, Lille, and Dresden. The English secretary is Mr. H. van Etten, 82, East Dulwich Road; their organ Juneco.

During the Brussels Exhibition a special section will be set apart for Esperanto exhibits, and a bureau is to be arranged at which Esperanto translators will always be found ready for service. It is moreover expected that at the great gathering of Congress initiators, which will take place in Brussels on May 9th to 11th, many Esperantists will take part in the proceedings.

The Cheltenham Congress, which opens on May 14th, will be in one sense a preliminary to the London General Meeting of June 11th to 13th, for which very especial arrangements are being made by Mr. Kiralfy and Mr. White at the White City on Saturday, Mr. Cox organising a river journey to Windsor the next day. Only one hundred and twenty places are available, and of these thirty were taken on announcement. Applications should be sent to Mr. G. Cox, 125, Broomwood Road, Clapham Common.

One of the most interesting Esperanto books we have yet published, whether from the point of view of the linguist or the searcher of the Scriptures, is the Concordance to Dr. Zamenhof's version of the Proverbs of Solomon. Hebrew is, of course, one of the mother-tongues of Dr. Zamenhof, and accounts for the value of the translation; but without this Concordance, prepared by a well-known Esperantist, it would be much less useful, for few have the time to search out for themselves the various places in which the same word or phrase occurs and the slight differences of rendering between the established and the Esperanto versions. The price of the Concordance is 9d.

The New Testament, to be published under the auspices of the British and Foreign Bible Society, is rapidly nearing completion, and the first chapters of the book of Genesis, translated by Dr. Zamenhof, appeared in the April number of La Revuo, and will be continued monthly.

The Christian Commonwealth has contained for many weeks a regular Esperanto section, sometimes for children, at others for older folk. The issue of March 30th, for instance, gave a translation of the aims and rules of the Progressive League.

One great sign of progress is that the German scientist, Dr. Werner Marchand, publishes with each number of his Das Leben und die Erde an Esperanto résumé.

The International Institute of Esperanto, founded at the Dresden Congress to promote a more thorough study of Esperanto, grant diplomas, etc., etc., is under the direction of M. Ed. Privat, whose admirable Fifty Conversational Lessons is published at the REVIEW OF REVIEWS Office at 1s. 6d. net. No teacher should be without it, for it contains the graded conversations, founded upon specially homely readings, which are so necessary in teaching a living language.