Louis Couturat (2): Leibniz, logic, & artificial language

Now on my web site: a section of Louis Couturat's essay 'The Principles of Logic' in Logic (1913) by Arnold Ruge et al, with a focus on univocity & reversibility in an artificial language, with examples from Ido:

Logic and Language (The Principles of Logic) by Louis Couturat

Couturat's essay reflects the philology (ancestor of modern linguistics) of the time, with notions about the evolution of natural languages and so on. I am not familiar enough with the language Ido to judge its application if any of univocity with respect to the lexicon (semantics), or if the grammar is more logical than Esperanto in ways other than word derivation, not that I am familiar with word derivation in Ido either. Word derivation in Esperanto is inconsistent and less than logical, and the prepositions still carry some idiomatic uses over from Esperanto's source languages. Note also that Couturat is concerned here strictly with logic and precision. There is no consideration of aesthetics, artistic uses, or the speech community of an artificial language, which is where Ido's ancestor, Esperanto, most successfully pitched its tent.

On my web site see also:

Histoire de la Langue Universelle par Louis Couturat & Léopold Leau (1903)

"Leibniz, Couturat kaj la Teorio de Ido" de Tazio Carlevaro

“Lingvoplanado” (Language Planning) de Rudolf Carnap

You will find also updated and additional links on Couturat's work on Leibniz and logic.

Carnap, Esperantisto

La 14-an de septembro, okaze de la datreveno de la morto de la filozofo Rudolf Carnap (1891-1970), Antonio De Salvo afiŝis:

Rudolf Carnap (14 Septembro 2018)

Troveblas tie biografieto kun intelekta kaj politika kunteksto. Rimarku, ekz.:

Kuriozaĵo: forkurinte el Germanio pro siaj maldekstraj ideoj, Carnap spertis similajn malfacilaĵojn ankaŭ en Usono, kiam, en 1953, li devis rifuzi la nomumon ĉe la Universitato de Kalifornio por ne subskribi la ĵuron de fideleco en la erao de la tiel dirita Makartiismo

Tion sekvas ĉerpaĵo el mia traduko de Sekcio 11, “Lingvoplanado” de “Intelekta Aŭtobiografio” de Rudolf Carnap, kiun vi trovos ĉe mia retejo.

Referencoj:

• "Lingvoplanado" (Language Planning) de Rudolf Carnap
• Carnap pri Wittgenstein kaj Esperanto
• Wittgenstein on Esperanto
• Ludwig Wittgenstein and Constructed Languages: Wittgenstein, Esperanto by T. Peter Park

On Carnap as an Esperantist & cosmopolitan (vs Heidegger)

As the philosopher Michael Friedman has recently shown, Carnap knew Heidegger’s work and standpoints well, and had read him quite seriously. He attended the debate between Heidegger and Cassirer at Davos in 1929 and took a walk with Heidegger and conversed with him in a café. He studied Sein und Zeit (Being and Time) and expounded its philosophical purpose to the Vienna Circle around Moritz Schlick as an entrée to the group. Heidegger represented a rival means and approach to “overcoming metaphysics,” the task that this magician of the Black Forest promised to accomplish by going back to a more primordial, prerational sense of human existence, its elementary Dasein, which stood as the opposite of the progress of science and cosmopolitan modernity. Once Heidegger had turned Nazi, Schlick had been murdered, and Carnap, Neurath, and Philipp Frank—along with their allies Hans Reichenbach and Carl Hempel in Berlin— began to migrate West, away from anti-Semitic repression, their political conflict with the forces of the xenophobic Right filled out and extended the terms of the methodological conflict.

This was the original “linguistic turn.” Recent biographies have strongly humanized Rudolf Carnap away from the image of a stern logician and into a true man of enlightenment and a utopian of international cooperation. Carnap favored the construction of “ideal languages” both in logic and in reality, artificial languages that could overcome the errors and historical demerits of natural language, not from any disapproval of human history but because he maintained the cosmopolitan Enlightenment ethos of Kant’s “Perpetual Peace,” as in his love of Esperanto. Friedman has pointed out the touching rhapsody in Carnap’s intellectual autobiography when he recounts teaching himself the language at the age of fourteen and attending a performance of Goethe’s noble Iphigenia performed in the rationalized international language. “It was a stirring and uplifting experience for me to hear this drama, inspired by the ideal of one humanity, expressed in the new medium which made it possible for thousands of spectators from many countries to understand it.” After the tragedy of World War I, young man Carnap hiked through Finland, Estonia, Latvia, and Lithuania with a Bulgarian friend: “We stayed with hospitable Esperantists and made contact with many people in these countries. We talked about all kinds of problems in public and in personal life, always, of course, in Esperanto.”

SOURCE: Greif, Mark. The Age of the Crisis of Man: Thought and Fiction in America, 1933–1973 (Princeton University Press, 2015), chapter 10--Universal Philosophy and Antihumanist Theory, pp. 288-289.

James Joyce vs the characteristica universalis

Who needs a perfect language? It’s already perfectly imperfect by Charlie Huenemann (Aeon)

The author piggybacks off Umberto Eco's The Search for a Perfect Language (1995), discussing the characteristica universalis projected by Leibniz and John Wilkins' attempted realization of the concept. (Note a reference new to me: Language, Mind and Nature (2007) by Rhodri Lewis.)

This is a story I've known since I was 14 years old many decades ago.

Huenemann moves on to a resurrection of this dream by Rudolf Carnap, a key figure of the logical positivists.  Huenemann thinks that Carnap slipped up in his dismissal of Heidegger as nonsense. Huenemann extols the creativity of language beyond the strict confines of logic, citing the examples of William Shakespeare, James Joyce and Maya Angelou.

This little article is unfortunately characteristic of the poorly conceived intellectual fluff that Aeon offers all too often. A better explanation--even a brief one--of the underlying assumptions of the projects of both Leibniz and Joyce would have been far more illuminating, as would the posited contrast between the attempt to squeeze all of cognition into formal logic and what the creative extensions of language actually accomplish. (And Maya Angelou, really?)

The Wikipedia article on characteristica universalis yields surprisingly rich information. See also my bibliographies....

Philosophical and Universal Languages, 1600-1800, and Related Themes: Selected Bibliography

... and ...

Leibniz & Ideology: Selected Bibliography

Martin Gardner, Volapük, Esperanto, Klingon

Mi eltrovis Martin Gardner (1914-2010) en 1967, iom antaŭ ol eltrovi Esperanton. Specife, mi eltrovis lian rubrikon en revuo Scientific American, "Matematikaj Ludoj." Mi estis menciita inter solvintoj de iu ludo:

“Mathematical Games: Counting Systems and the Relationship between Numbers and the Real World” by Martin Gardner

Jen anglalingva nekrologo fare de mi:

Martin Gardner Dead at 95 by Ralph Dumain

En mia retgvidilo pri ludoj vidu la sekcion Homage to Martin Gardner (October 21, 1914 – May 22, 2010).

Gardner famis ankaŭ kiel pioniro kaj verkisto de la skeptikisma (en la scienca senco) movado. En la sama menciita periodo de mia vivo mi legis lian pioniran libron Fads and Fallacies in the Name of Science (1957) [Furoroj kaj Falsaĵoj Ŝajnigitaj Sciencaj].

Nu, mi jam blogis pri Gardner. Nun temas pri eseo "Klingon and Other Artificial Languages," en antologio The Night Is Large: Collected Essays, 1938-1995 (p. 162-170), originale aperinta en Skeptical Inquirer, July/August 1995. Gardner resumas la historion de artefaritaj lingvoj, de seriozaj kaj frenezulaj aprioriaj lingvoj ĝis poste. Li estas sufiĉe amike al Esperanto, ne multe al Volapük.  Li redonas rikanan poemeton pri Volapük:

Take a spoonful of English,
A modicum of Dutch,
Of Italian just a trifle,
And of Gaelic not too much;

Some of Russian and Egyptian
And them unto the whole,
With just enough to flavor,
Of the lingo of the Pole.

Some Singhalese and Hottentot,
A soupçon, too, of French,
Of native Scandinavian
A pretty thorough drench;

Hungarian and Syrian,
A pinch of Japanese,
With just as much Ojibway,
And Turkish as you please.

Now stir it gently, boil it well,
And if you've decent luck,
The ultimate residuum
You'll find is Volapük!

Gardner poste pritraktas Idon kaj mencias plurajn esperantidojn. Li listigas multajn aliajn projektojn. Li emfazas Interlingua de Giuseppe Peano kaj mencias ties idojn. Gardner reliefigas Interglossa de Hogben sed ankaŭ projekton kiun mi ne konis, Euphony de Wilfred Stevens, kiu ĉerpas el 30 lingvoj. Gardner transiras al la kategorio de artefaritaj lingvoj kaj lingvaĵoj en literaturo kaj en esoteraĵoj. Kuriozaĵo estas "Enochian" [Ĥanoĥa] de John Dee en la 16a jarcento, kiu supozeble estas la lingvoj de anĝeloj kaj Edeno.

La finaj subkategorioj estas subkulturaj ĵargonoj, misteraj lingvoj de religiaj sektoj, gestlingvoj, eksterteranaj lingvoj en sciencfikcio, kaj aliaj. En Aldonaĵo de 1995 Gardner mencias Novial, Loglan, Lojban, Mangani (en Tarzan), Elvish (Tolkein), Confluence (Brian Aldiss).

Referencoj al la eseo de Gardner's troveblas aliloke. Surprize, estas ampleksa artikolo en la gazeto The Village Voice: "Pük, Memory:Why I Learned a Universal Language No One Speaks" de Paul LaFarge (Aug. 1, 2000).

La eseo de Gardner estas ankaŭ referencita ĉe Volapüka retejo, verkita en Volapük kaj en la angla:

O fat obas - dil balik

Pük, Memory estas referencita ankaŭ en blogo there's our catastrophe.

Notu, ke en la angla la titolo de la artikolo estas vortludo, bazita ĉi tiel:

(1) "Pük, Memory" similsonas al "Speak, Memory" [Parolu, Memoro], titolo de verko de Vladimir Nabokov.
(2) "Pük"en Volapük preskaŭ samsonas al la angla "puke," vulgara vorto kiu signifas "vomu."

Amuze!

Ludwig Wittgenstein & Constructed Languages (Artefaritaj Lingvoj)

Mi trovis ĉi tiun aferon ĉe neaktiva yahoo-grupo pri artefaritaj lingvoj kaj aldonis ĝin al mia retejo:

Ludwig Wittgenstein and Constructed Languages: Wittgenstein, Esperanto by T. Peter Park

Temas pri la malamikeco de Wittgenstein kontraŭ Esperanto, Carnap, scienco, kaj Klerismo ĝenerale, kiu ligiĝas kun  pesimismo. Ankaŭ citita estas ŝajne nihilisma komento pri la atombombo. Ĉi tie evidentas la esence reakcia karaktero de la filozofio de Wittgenstein.

Wittgenstein on Esperanto / Wittgenstein pri Esperanto

Mi traktis ĉi tiun temon en antaŭaj blogeroj, sed finfine jen la fifama citaĵo de Wittgenstein, en la angla, kun mia traduko:

Wittgenstein on Esperanto / Wittgenstein pri Esperanto

In the Land of Invented Languages: Miscellaneous Reviews

I'm collecting various references gathered and comments made some time ago, but which I never posted here.

---

Written 27 June 2009:

Tongue-tied
By A.J. Jacobs
Washington Post
Sunday, June 28, 2009

{review} IN THE LAND OF INVENTED LANGUAGES: Esperanto Rock Stars, Klingon Poets, Loglan Lovers, and the Mad Dreamers Who Tried to Build a Perfect Language By Arika Okrent

http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/26/AR2009062601723.html

• Book World Podcast: Download an Interview With Arika Okrent

The review is rather half-assed, as if the reviewer were too lazy to write anything beyond a few cliches. Well, nothing better can be expected from this cow town, anyway. The comments are not exactly brilliant, either. I have no interest in justifying Esperanto for being anything other than it is, and accurate reporting would be good enough for me.  One thing Esperanto is not is an attempted perfect or logical language, akin to either Loglan or the philosophical languages of the 17th century.  And only a minority of the minority of Esperantists who are stark raving mad are daft enough to think that a common language will lead to world peace.  Zamenhof himself did not think so, so he concocted an even more ridiculous notion of how that would happen, i.e. a universal religion that no real religion would ever tolerate.  Also, though Esperanto does attract nerds, it is light years away from what must be the appeal of Klingon, which is aptly summarized iun the character of Comic Book Guy in The Simpsons and William Shatner's famous put-down of Trekkies on Saturday Nite Live. Nevertheless, this review, like others, is good publicity for a topic that generally doesn't get this kind of attention.

---

Written 5 Sept. 2009:

I'll admit it. I think Klingon is cool.
Monday, June 1, 2009
Cate Morrison, The Doxophiliac Blog

Interesting reaction to Okrent's In the Land of Invented Languages.

On this particular bullet point:

"The goals for Esperanto sound a lot like those Peter Galison describes as linking Vienna Circle logical positivism and Bauhaus aesthetics, though Esperanto is older. Inventor L. L. Zamenhof sought to create a universal second language to foster peace. I link all three because each saw difference as the cause of violence between peoples and sought to erase the markers of that difference. The VC sought to overcome subjectivity by creating a logical structure of thought and expression which could be more resistant to miscommunication or misunderstanding. The Bauhaus movement stripped ornamentation from their creation and elevated the functional as the source of beauty without provincial/historical markers. The object is made transparent to the viewer--it is truthful."

Not the best of analogies. But since we are on the topic of the Vienna Circle, it is apropros to note that Carnap was an enthusiastic Esperantist, but he viewed Esperanto as a tool for social communication totally differently from his project of logical syntax, i.e. an artificial logical language or formalism. And I have the web pages to prove it:

Carnap on Wittgenstein & Esperanto / Carnap pri Wittgenstein & Esperanto

"Lingvoplanado" (Language Planning) de Rudolf Carnap (9/9/2004)

          ( For part of original English text, see Rudolf Carnap on IALs.)

Wittgenstein kontraŭ Carnap & Esperanto

Organikisma filozofio historie ligiĝas kun politika reakcio kaj Kontraŭ-Enlumiĝa tendenco. Estas esceptoj, kiam senpolitikuloj aŭ maldekstruloj brakumas organikisman tendencon, sed oni tamen elflaru suspektindan psikologian aŭ ideologian motivon. Oni povas esti filozofia aŭ psikologia reakciulo sen esti politika reakciulo.

Mi hipotezas, ke malamo kontraŭ Esperanto (ne opozicio al ties praktikeblo sed al la lingvo mem) estas simptomo de ĝenerala organikisma tendenco, do de fundamenta difekto de filozofio sub recenzo.

Aliokaze mi dokumentos la kazon de itala komunisto Antonio Gramsci. La plej trafa kazo estas la psikologia kaj filozofia antipato de filozofo Ludwig Wittgenstein kontraŭ kaj filozofo Rudolf Carnap kaj kontraŭ Esperanto. Despli taŭgas la ekzemplo, ĉar Carnap estis fervora Esperantisto!

Esperanto similas naturlingvon kaj ne artefaritan logikan lingvon kia ankaŭ interesis Carnap-on. Sed estas rilato inter la filozofia emo al racio aŭ malraciismo kaj sinteno pri Esperanto. Tiel la mistikisma tendenco de Wittgenstein rilatus al emocia elventra instinkto malami Esperanton.

Kompreneble, Carnap uzis Esperanton nur interkone, distre, ne fake. Profesia faka uzado de Esperanto estas kimero, same kiel multaj ambiciaj revoj en socia vakuo pri faka agado. Esperantistoj kiuj ja ambicias tiel ofte ligiĝas kun miaopinie strangaj idealismaj filozofioj. Estas aliaj konataj esperantistoj kiuj ne uzas Esperanton fake. Ekz., iam mi surpriziĝis harzarde trovi anglalinvgan recenzon de Verloren van Themaat pri filozofia afero. Mi ne komprenas la celon de Evaldo Pauli, kvankam mi supozas ke enciklopedio de filozofio (Enciklopedio Simpozio) utilas rete.

Wittgenstein kondamnis Esperanton en Culture and Value (Kulturo & Valoro):

Esperanto. The feeling of disgust we get if we utter an invented word with invented derivative syllables. The word is cold, lacking in associations, and yet it plays at being 'language'. A system of purely written signs would not disgust us so much.

Mia traduko:

Esperanto. Tiun naŭzon ni sentas se ni parolus inventitan vorton el inventitaj derivitaj silaboj. La vorto estas malvarma, mankas [signif-]asocioj, tamen ludas esti 'lingvo'. Sistemo nur da skribitaj signoj ne tiom naŭzus nin.

Tiel ĉi kaj alimaniere naŭzas min la filozofio de Wittgenstein.

Wittgenstein estas unu el la plej influhavaj kaj popularaj filozofoj de la pasinta jarcento, sed kritikintoj ja ekzistas. Ernest Gellner verkis opozicie al la lingvo-filozofia skolo en du libroj, Word and Things [Vortoj & Aĵoj] (1959), kaj Language and Solitude: Wittgenstein, Malinowski, and the Habsburg Dilemma [Lingvo & Soleco: Wittgenstein, Malinowski & la Hapsburga Dilemo] (Cambridge; New York: Cambridge University Press, 1998) kiun mi nun pritraktas.

Gellner opinias ke estas du polusoj de la moderna penso: "atomisma-universalisma-vizio" kaj la "komunumeca-kultura vizio". Ĉi-lasta estas la kampo de romantika organikismo dekstra, t.e. kontraŭ-enlumiĝa. Laŭ Gellner, streĉiteco inter la du polusoj estis speciale akra en la Hapsburga empirio. Wittgenstein vagis de unu ekstremo al la mala. La frua filozofio de Wittgenstein, en la Tractatus, situas ĉe la poluso de tuta izoleco. La pli malfrua pozicio de Wittgenstein--temas pri "vivoformoj" ktp.--respegulas la popol-organikisman sintenon. Do Gellner konfirmas mian tezon pri la reakcia organikisma sinteno de Wittgenstein lige kun ties intesta-profunda malamo al Esperanto.

Estas fama aforismo de Wittgenstein, en Esperanto: "la limoj de mia lingvo estas la limoj de mia mondo." Oni devas kompreni la implikaĵojn de tiu aserto. Tute miskomprenis ĝian celon iu 17-jara studentino Sarah Beatty en eseo Why Esperanto is the International Language for the New Millennium [Kial Esperanto Estas la Internacia Lingvo por la Nova Jarmilo], misligante Wittgenstein al la celo de Esperanto elimini la lingvobaron. Sed tio estas senkulpa eraro. Pli malbona estas la senlerta propagando de Esperantistoj kiuj utiligas reakciajn etnopurismajn ideologiajn argumentojn por la defendo de naciaj kulturoj. Rigardu la retejon Sennaciismo, kosmopolitismo, kontraŭnaciismo de Gary Mickle.

Referencoj:
Carnap pri Wittgenstein kaj Esperanto
"Lingvoplanado" (Language Planning) de Rudolf Carnap
Rudolf Carnap on IALs
Sennaciismo, kosmopolitismo, kontraŭnaciismo
"Letero el ekster la (E-) kulturo" de Radosław Nowakowski
Wittgenstein, Marxism, Sociology: An Annotated Bibliography
Ernest Gellner (blogero anglalingva)
Review of Bruno Latour, Steve Woolgar, Laboratory Life recenzo de Verloren van Themaat