Showing posts with label Mihály Vörösmarty. Show all posts
Showing posts with label Mihály Vörösmarty. Show all posts

2018-06-29

Hungarian SF of the 19th century

Adam Roberts' The History of Science Fiction (2nd ed. London: Palgrave Macmillan, 2016) has turned my galaxy upside-down. Just one note for now.

Hungarian SF gets a few brief mentions, but no mention of Imre Madách's The Tragedy of Man, which is not really SF but does include Earth's future and a brief sojourn in outer space, uniting the natural and supernatural which is common in the genre as Roberts demonstrates. I am familiar with Mór Jókai's (mostly) untranslated novel A Novel of the Coming Century. While I have heard of Vörösmarty, I knew nothing about the works mentioned. Never heard of Makay.

"The great Hungarian poet Mihály Vörösmarty published a number of pessimistic cosmic epics towards the end of his life, including Az emberek (1848) in which the whole of human history is revealed to be circularly tragic, and Előszó (1850) which projects the ‘tragedy’ of Hungarian history onto a cosmic scale."

"Specific plagiarism aside, writers took from Verne a kind of open-ended optimism that wore very well with readers. One example is Hungarian novelist Mór Jókai, a writer whose ‘popularity was enormous’ despite the fact that ‘serious critics held strong reservations about the aesthetic qualities of his works from the very beginning’ [Pynsent and Kanikova, 166]. Amongst his many novels were several intriguing SF tales, especially A jövö század regénye (A Novel of the Next Century, 1872): a positivist future-history in which new technologies powered by (and indeed built out of) a new substance called ‘ichor’ lead, via war, to world peace and prosperity, and thence to the colonisation of the solar system."

"The cave-dwelling Moon-beings of Hungarian István Makay’s Repülögépen a Holdbar (By Airplane to the Moon, 1899) owe as much to Kepler’s Somnium as to any modern speculation"

REFERENCE [from Roberts]: Pynsent, Robert, and S.I. Kanikova, eds. 1993. The Everyman Companion to East European Literature. London: Dent.

Here are English translations (with the originals) of two poems by Vörösmarty:

Az emberek / On mankind

Előszó / Prologue

2013-11-18

Hungara Antologio (1933)

Estas du tiaj antologioj: Hungara Antologio (1933) kaj Hungara Antologio (1983). La duan redaktis Vilmos Benczik. Vikipedio klarigas la diferencojn inter la du antologioj. Mi diskutas la unuan:

Hungara Antologio, redaktis: Kálmán Kalocsay; kunlaboris Julio Baghy, Károly Bodó, László Halka, Ferenc Szilágyi, Ludwig Totsche. Budapest: Literatura Mondo, 1933. 462 + [8] + 4 p. fotografoj. Unua libro en serio de Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj.

Estas ekzemplero ĉe la Usona Parlamenta Biblioteko, el kiu mi kopiis multajn eroj. Mankas al mi tempo kopii kaj enretigi la tutan libregon, do jen la enhavo kiu troveblas miareteje:

                                 En PDF-dosiero:
Kovrilo, enkovrilo, titolpaĝo, posta paĝo
Antaŭparolo (K. Kalocsay) 5-6
Klarigoj kaj Notoj (453)
Vortklarigoj 455-6
Diversaj klarigoj 457-9
Bibliografio de la hungara literaturo en Esperanto 460-2
Enhavo (5 p.)
Preseraroj trovitaj post preso (1 p.)
(Anonco) (2 p.)
En-dorskovrilo

                                 Pluaj retpaĝoj:
 
Fotografoj (inter paĝoj ...) 224-5
240-1
304-5
368-9
Studo pri la hungara literaturo (Mihály Babits) 7-21
Antaŭparolo (Mihály Vörösmarty) 57-8
La Homoj (Mihály Vörösmarty) 58-9
13 poemoj (Mihály Babits) 125-39
Frigyes Karinthy (enkonduko) 160
La Poeto (Frigyes Karinthy) 160
Leciono (Frigyes Karinthy) 161
Mortinto (Frigyes Karinthy) 162-3
“Marto” & “Elegio al Genist-Arbeto”
 (Arpád Tóth)
164-6
Adamo kun Madách (Oszkár Gellért) 168
Metiistoj (Lajos Kassák) 172-5
Kiun el la Sep (Mór Jókai) 179-84
Mitologio (Mihály Babits) 290-315
La sama en viro (Frigyes Karinthy) 411-5
Fragmento el la Romano »Vivo de Homo«
 (Lajos Kassák)
441-6

2013-09-22

Mihály Vörösmarty en Esperanto

Mi jam blogis pri Mihály Vörösmarty kaj Mihály Babits en Tutmonda Sonoro (TS) kaj Hungara Antologio (1933). Mi enretigis pluajn poemojn el Hungara Antologio (1933) kun aldonitaj retligoj al trovitaj tradukoj el Vörösmarty:

Antaŭparolo de Mihály Vörösmarty
La Homoj de Mihály Vörösmarty

Mi trovis anglalingvan tradukon de "Antaŭparolo" sed ne de "La Homoj."


2013-08-11

Vörösmarty & Babits en 'Tutmonda Sonoro' & 'Hungara Antologio'

Tutmonda Sonoro (1981), antologio de tradukoj el multaj lingvoj de Kálmán Kalocsay, bonŝance por ni haveblas interrete, ĉe la sama retejo kie troveblas aliaj verkoj de eminentaj hungaraj esperantistoj.

Ne estus surprizo, se oni trovus samajn poemojn en pli ol unu antologio kaj/aŭ en revuoj. Nun mi volas kompari la enhavojn de Tutmonda Sonoro (TS) kaj Hungara Antologio (1933) (HA) pri kelkaj poetoj kiujn interesas min, du nun.

Mihály Vörösmarty:

  Pensoj en la biblioteko (TS & HA)
  La maljuna cigano
  (TS)

  Antaŭparolo (HA)
  La homoj (HA)

Mihály Babits

  Fortissimo (TS & HA)
  Cigano en la mortkondamna ĉelo (TS & HA)

  Cigankanto (HA)
  La Danaidinoj (HA)
  Du Fratinoj (HA)
  Naiva Balado (HA)
  Vintra Kanto (HA)
  Vespera Demando (HA)
  Nova Jaro (HA)
  Strato Antaŭtagmeze (HA)
  Strato Vesperiĝe (HA)
  Delonge Forsonoris Temp' de Sappho (HA)
  En Arbara Loĝejo (HA):
        --> K. Kalocsay kaj G. Waringhien: Korespondaĵoj
  Mitologio [novelo] (HA)