Showing posts with label tradukado. Show all posts
Showing posts with label tradukado. Show all posts

2022-03-28

Robert Musil & James Joyce en Esperanto (2 / 5)

Nun du jam menciitaj eseoj pri Joyce & Musil legeblas miareteje:

Silfer, Giorgio. “La facila planlingvo en la plej malfacila romano,” Literatura Foiro, n-ro 275, junio 2015, p. 118-121, & kovrilo.

Pri Finnegans Wake de James Joyce, esperantigo de kelkaj malfacile tradukeblaj vortludaj frazoj, kaj kaj la utiligo de Esperanto de Joyce mem.

Silfer, Giorgio. “Du homoj kun ecoj... kaj homaj kunecoj?”, Literatura Foiro, n-ro 275, junio 2015, p. 122-123.

Jen komparo inter James Joyce kaj Robert Musil, kiuj renkontis unu la alian nur unu fojon.

Jen unu el miaj bibliografioj pri Joyce:

James Joyce & Esperanto: Selected Bilingual Bibliography / Elektita Dulingva Bibliografio

Cetere, jen mia anglalingva bibliografio:

Robert Musil: Science, Positivism, Irrationalism, Modernism: Selected Bibliography

2020-08-31

Kolombia Krestomatio revizitata

Antaŭ 11 jaroj mi afiŝis pri kultura E-aktivado en Kolombio:

Latinamerika Memuaro revizitata

Interalie, mi menciis:

KOLOMBIA KRESTOMATIO :: JUBILEA Projekto.( Administra Blogo)

. . . & la paĝon de Rodrigo Alberto Ramirez ĉe Ipernity.

Hieraŭ okazis #mondafest2020 Tago de Ameriko, spektebla ĉe YouTube:



Unu prelegeto en la programo temis pri la projekto konstrui la menciitan antologion Kolombia Krestomatio, ĉe 6:16:20: Kolombia Kulturtrezorejo (Rodrigo Ramírez). Kontrolu mem por informiĝi plu pri la projekto, kaj rigardu ĝin ĉe Vikifontaro:

Kolombia Kulturtrezorejo

Vi tie povas konstati la ambician gamon de la projekto.

2020-08-29

Frigyes Karinthy, en memoro

Okaze de datreveno de la morto de hungara verkisto kaj esperantisto Frigyes Karinthy (25-an de junio 1887 - 29-an de aŭgusto 1938), Antonio De Salvo sia bloge afiŝis:

Frigyes Karinthy – Esperanto-vivo

Referencata estas mia bibliografio/retgvililo:

Frigyes (Frederiko) Karinthy (1887-1938) en Esperanto

(Pri datrevenoj: la naskiĝtago de Karinthy estas ankaŭ la mia.)

Aldonata estas "p. 81 de “Esperanto de UEA” 2002-4, kun la raporto de la vizito de internacia grupo de esperantistoj al la tomboj de kulturaj personoj ligitaj al Esperanto, inter kiuj Frigyes Karinthy."

2020-08-04

Kazohinio aperos en la franca lingvo

Laŭ anonco en La Ondo de Esperanto, jen:

Kazohinio aperos en la franca lingvo

"Komisiite de la Librofako de LF-koop, Marie-France Conde Rey provlegis la francigon de Vojaĝo al Kazohinio de Sándor Szathmári, kiun elesperantigis Ulrich Moser, apoganto de KCE. Hodiaŭ en la Esperanto-Domo en Svislando okazis la definitiva renkonto pri la revizio: laŭ Conde Rey la traduko estas elstara, tute digna por la eminenta romano." (4 Aŭgusto 2020. Fonto: HeKo 740 1-B)

2017-11-28

Mihály Babits (1883-1941), hungara verkisto

Antaŭ du tagoj la blogo Esperanto-vivo prezentis afiŝon pri la hungara verkisto Mihály Babits, eminentulo en la literatura movado/revuo Nyugat.

Jen interesa ero de la afiŝo:
Pri la forta influo de Babits sur Kalocsay (en la arto de tradukado, sed ankaŭ en la originala versfarado) parolas amplekse la “Historio de la Esperanta literaturo” de Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer, LF-Koop 2015, aparte ĉe p. 122-127.
Ankaŭ mia retpaĝo estas menciita:

Mitologio” de Mihály Babits, tradukis Ludwig Totsche (Lajos Tárkony)

Aliaj tradukoj de verkoj de Babits troveblas miareteje:

Leib Malach 27 November 1894 - 18 June 1936


I was surprised to find a tribute to Yiddish writer Leib Malach (originally Leib Salzman = Lejb Zalcman), posted on his birthday on Yiddishkeit's web site. It begins:
Leib Salzman (Lejb Zalcman), better known by his adopted name Leib Malach, was born November 27, 1894 in Zwoleń, Radom Gubernia. He moved as a teenager to Warsaw and worked at a variety of odd jobs there. Taken under the wing of the Yiddishist writer H.D. Nomberg, his writing began appearing in the Warsaw press.

He left Poland in 1922, settling and writing for the most part in Argentina, but traveled the world posting dispatches from his travels in the Yiddish press. He died suddenly after an operation in Paris on June 18, 1936.
None of Malach's works have ever been translated into English, except for one fragment of a notorious play. I learned of him via a 1939 Esperanto translation of his last play Mississippi (1936). I documented Misisipi on this blog and digitized a small part of the publication on my web site. But Yiddishkeit found this publication in the UCLA library and posted the image on the cover with its tribute and a caption:


"Malach's final and most performed play was Mississippi (cover of Esperanto translation shown here), which dealt with the 1931 Scottsboro trial. The play was written for Mikhl Weichert's Yung Teater in Warsaw, known for staging contemporary events like the trial of Sacco and Vanzetti."

And here is the original Yiddish play, in various formats: לייב מלאך

On the lower half of the tribute page is the following text, facing Phil Ochs' recording of his famous anti-racist song "Here's to the State of Mississippi":
In honor of Leib Malach’s most famous play, Mississippi, written in the immediate aftermath of the Scottsboro trial, listen to a song from Phil Ochs, written 30 years after the play’s Warsaw production. Here, Ochs brings the theme of justice denied in Mississippi up to 1965.
The slide show also features:
"Amol, Amol" (Once, Once)”: The cover of Malach’s epic poem "Amol, Amol," published in Warsaw, shortly before his emigration. Malach was a successful writer in a number of different genres.

From Spain to Holland: One of Malach’s many travel dispatches, this posthumously-published 1937 book describes Spain on the brink of civil war, fascist Germany, the leftist resistance in Vienna, and other travels throughout Western Europe.
Incidentally, the punchline to Phil Ochs' "Here's to the State of Misssippi" is "Mississippi find yourself another country to be part of."

2017-10-12

Paul Olchvary interview

An interview with Paul Olchvary, publisher of New Europe Books, has just appeared:

"Mom says you were dumb to publish books, because you don’t make any money" - hlo.hu
Hungarian Literature Online, 10. 09. 2017

Although it is not mentioned in this interview, Paul published the English translation of Sándor Szathmári's landmark utopian/ dystopian novel Voyage to Kazohinia, written in Hungarian and Esperanto. He contacted me first of all to blurb his edition of the novel (the first published in the USA) and then to participate in a symposium on Szathmári at the Hungarian Consulate in New York City.

Paul summarizes his background and the path that led him to writing, translation, and publishing. He discusses the situation of translation and small presses as well as the process of translation. Also mentioned are some Hungarian authors he has worked on and with.

Congratulations to Paul on receiving this well-deserved public exposure!

2017-07-03

Franz Kafka, datrevene

". . . Mi estas tiel soleca, kiel . . . kiel Franz Kafka." -- Franz Kafka

Franz Kafka naskiĝis la 3-an de julio 1883 en Prago. Ĉi-datrevene afiŝis Antonio De Salvo:

Franz Kafka – Esperanto-vivo

. . . pri la vivo kaj verkaro kaj tradukoj (en Esperanto) de Kafka. Oni interalie trovos ligojn al tradukoj, ekz. tiuj de Vilhelmo LUTERMAN:

Franco KAFKO (Franz Kafka): Rakontaro

Kaj ne forgesu la krokodilan retejon de esperantista poeto Mauro Nervi:

The Kafka Project by Mauro Nervi

2017-06-17

Jack Wilson: tradukoj el anglalingva beletro

Jack Wilson, 2006
Hazarde, esplorante la temon de James Joyce kaj Esperanto, mi trovis la jenan blogon:


Mi tuj aldonis liajn tradukojn de Joyce kaj Borges al miaj tiutemaj bibliografioj:
  • Eveline” [el Dublinanoj] de James Joyce
  • Araby” [el Dublinanoj] de James Joyce
  • La vidinto” [The Witness] de Jorge Luis Borges
Wilson tradukis verkojn de Saki, Wallace Stevens, Carl Sandburg, Robert Frost, kelkajn kanzonojn ... Mi ankoraŭ ne legis do ne taksas la tradukojn, sed mi ŝatas la gamon de elektitaj aŭtoroj. Aparte interesas min:
Ĉiuj ĉi aperis ĉi-bloge en 2009. Rimarku alian blogon de Wilson (ĝis 2013): Kriko About Words. Jen afiŝaro pri Esperanto:
Wilson kreis plurajn blogojn. El 2012:
Jen anglalingva artikolo de la 27a de junio 2006:
Jack Wilson estas, aŭ estis, artisto, verkisto, poeto, muzikisto, komponisto, kiu loĝas/loĝis en Tempe Arizona (Usono). Ĉi tiu estas nomo nova je mi. Ĉu li ankoraŭ vivas post 2013 mi ne scias.

James Joyce & Esperanto (2): Bloomsday


Por Blumtago (Bloomsday) mi laŭtlegis "Giacomo Joyce" de James Joyce, laŭ traduko de Kris Long (25:30 minutoj). Mi fuŝis plurfoje, sed mi ne havas tempon kontroli la erarojn. Eble vi povos almenaŭ ĝui la muzikon de la traduko de Long:

Giacomo Joyce” (2017.06.16 — Bloomsday / Blumtago), laŭtlegas (kun eraroj) R. Dumain (Soundcloud: sonregistraĵo, 25:30 min.)

Mi trovis du pluajn Esperantajn tradukojn:

Eveline” [el Dublinanoj] far James Joyce, trad. Jack Wilson. 2009.

Araby” [el Dublinanoj] de James Joyce, trad. Jack Wilson. 2009.

Blumtago estas la 16a de junio, 1904, t.e. la tago de la tuta romano Uliso, spertita de Leopold Bloom. Iuj festas tiun datrevenon en pluraj landoj, ekz. en Usono kaj Hungario.

2017-06-15

James Joyce & Esperanto (1)

While I have been aware of a prominent mention of Esperanto in Ulysses for 40 years, the linkage of James Joyce and Esperanto is a new project for me. See the relevant web pages I have added to my site, below. Supplementary information is welcome. I need scans of certain Esperanto items.

Kvankam mi eksciis pri la mencio de Esperanto en la verko Uliso [Ulysses] de James Joyce antaŭ 40 jaroj, la ligo inter Joyce kaj Esperanto estas nova mia projekto. Jen la ĝisnunaj miaj retpaĝoj. Aldonaj informoj estas bonvenigotaj. Mi bezonas skanaĵojn de specifaj dokumentoj.
There is a strong Hungarian connection in Joyce, and, coincidentally, Hungary was the hub of Esperanto literature for decades, so this bibliography is relevant as well . . .

Hungario rolas en verkoj de Joyce, aparte Uliso, kaj koincide, Hungario estis la centro de beletra aktivado de la Esperanto-movado, do mia jena anglalingva bibliografio estas ankaŭ rimarkinda:
Another coincidence: Prof. Nico Israel will deliver his lecture “‘Militopucos’: James Joyce and Universal Language” on October 13, 2017 at the City University of New York (CUNY) in the series Soros Lectures in New York, NY, December 2016 - Fall 2017.  See also...

Jen plua koincido: Prof-o Nico Israel prelegos pri ‘Militopucos’: James Joyce and Universal Language” je la 13a de oktobro ĉe Universitato de Novjorkurbo (CUNY) en la serio Soros Lectures [Soros-Prelegoj]. Jen lia grava anglalingva eseo:
Tomorrow (June 16) is Bloomsday (named after the protagonist Leopold Bloom), the day in which the novel Ulysses transpires. Perhaps I can contribute something in Esperanto for the occasion.

Morgaŭ (la 16an de junio) estos Bloomsday [mankas artikolo en Vikipedio]--laŭ Leopold Bloom--la tago dum kiu la "eventoj" de Uliso okazas. Eble mi kontribuos ion en Esperanto por la okazo.

2017-06-14

William Auld: Omaĝoj

Mi enretigis la enhavtabelon de Omaĝoj de William Auld: Poemtradukoj plejparte el la angla. Chapecó, Brazil: Fonto, 1987. 152 p. (Fonto-Serio; n-ro 16) Oni trovos tie ligojn al poemoj miareteje kaj aliloke. Jen la poemoj en mia retejo ĝis nun:
Mi trafoliumis la poemaron kaj hazarde legis pluajn tradukojn. Mi plej ofte ne konas la originalojn, sed mi taksas la tradukojn tre agrablaj. Mi konfesas, ke mi eltrovas pluon el angla literaturo pere de Esperanto, ekz. Edwin Morgan, kiu uzas sciencfikciajn konceptojn en kelkaj poemoj. Mi iomete konis C, Day Lewis (= Cecil Day-Lewis) en alia kunteksto. Mi ne sciis, ke li verkis poemojn. "La duobla vizio" estas pensiga; unuarigarde mi ligas ĝian koncepton kun la plurdimensia vizio de William Blake.

2017-06-13

Sferoj 5: sciencfikciaj noveloj de virinoj (2)

Mi jam skizis la enhavon de Sferoj 5 (1987), speciala numero da tradukitaj sciencfikciaj noveloj de virinoj, antologio el la serio Sferoj, eldonita de Grupo Nifo. Mi ankaŭ notis, ke mi ne povis trovi anglalingvajn spurojn de tri aŭtoroj. Mi ĵus enretigis novelon de unu el ili:

"La koncerto" de Hana Pěchulová (tradukis el la ĉeĥa Adolf Staňura)

Familio entuziasme anticipas raran koncerton ludota de merloj, sed . . . .

2017-06-11

Ferenc Temesi, hungara verkisto

Pere de Esperanto mi informiĝas pri verkistoj nekonataj en la angloparola mondo, ankaŭ eĉ netradukitaj; ankaŭ tiuj pri kiuj ne povas informiĝi en la angla. Unu tia estas ......

Ferenc Temesi (1949 - ) [foto: 1983]

Anglalingve oni scipovas, ke li kunverkis la filmon A rózsa vére (1998). Mi ekkonis lian ekziston pere de ...

"Literaturaj facetoj de la hungara kubo..." de István Nemere, en Literatura Foiro, n-ro 110, decembro 1987, p. 20-22.

En 1987 Nemere trovas tri beletrajn hungarajn librojn atentindaj je eksterlandanoj. Unu estas Por (La Polvo), Volumo II. (Volumo I aperis en 1976.) Per ĉi tiu verko la aŭtoro kreis novan hungaran literaturan ĝenron, t.e. romano kiel kvazaŭ-leksikono. Ĉio okazas en Polvurbo (efektive Szeged), kontraŭ kies provinceco. Temesi revivigas eksmodan lingvaĵon; la stilo rememorigas pri Mór Jókai kaj Kálmán Mikszáth. La tempodaŭro ampleksas proksimume 140 jarojn. Krtikistoj laŭdis la verkon, kun plendoj.

Nu, ĉi tio ŝajnas interesa, almenaŭ laŭforme. La aliaj du verkoj pritraktataj estas Az együttlét (La kunesto), romano de Anna Jókai (1932-2017, nenia rilato al Mór), kaj Csoda (Miraklo), dramo de György Schwajda (1943-2010).

2017-05-21

Samovar: magazine of speculative fiction in translation seeks submissions

Samovar submission guidelines:

Samovar is a quarterly magazine of and about speculative fiction in translation, published by Strange Horizons.

What do they want?

Samovar encourages and welcomes submissions from all languages, and by individuals from groups or backgrounds that have historically been marginalized and/or under-represented within speculative fiction. Please don't self-reject; we want to consider your work! 
All submissions should be made through our Moksha page, here. Translations submitted to Samovar may also be considered for publication in Strange Horizons. If you're sending us a submission and don't want it forwarding to Strange Horizons, please let us know in your cover letter. Feel free to send any queries to samovar@strangehorizons.com.
They pay! Details for submissions and payments follow for these categories:
  • Short stories
  • Poetry
  • Non-fiction
    • Review-essays
    • Interviews/Conversations

Sferoj 5: sciencfikciaj noveloj de virinoj (1)

Sferoj 5 (1987) estas speciala numero da tradukitaj sciencfikciaj noveloj de virinoj, antologio el la serio Sferoj, eldonita de Grupo Nifo. Kompilis ĉi tiun volumon Miguel Gutiérrez Adúriz, Jen la enhavo:
Antaŭparolo
Maria kaj Joĉjo de Naomi Mitchison (tradukis el la angla William Auld)
La koncerto de Hana Pěchulová (tradukis el la ĉeĥa Adolf Staňura)
Bezonata sperta virgino de Johanna Sinisalo (tradukis el la finna Pekka Virtanen)
La operacio de Ingeborg Sulkowsky (tradukis el la germana Eckhard Bick)
La Drako-Damo de Elia Barceló (tradukis el la hispana Liven Dek)
Miriel de Zefia Beszczyńska (tradukis el la pola Wojciech Usakiewicz)
La spaco de vivo de M. Ĉudakova (tradukis el la rusa Vl. V. Ĉarin)
Kiam ŝanĝiĝis de Joanna Russ (tradukis el la angla Karl Pov)
Naomi Mitchison ĉ 1920
Mi ankoraŭ ne trovis ion ajn pri la jenaj aŭtoroj en la angla lingvo:
Hana Pěchulová (ĉeĥa)
Ingeborg Sulkowsky (germana)
Zofia Beszczyńska (pola)
Sed jes pri Marietta Chudakova [Ĉudakova]:
Stories by Soviet Women Authors Pre-1969: “The Useless Planet” (1967), Olga Larionova, “The Astronaut” (1960), Valentina Zhuravlyova, “Life Space” (1969), Marietta Chudakova by Joachim Boaz (2016.12.11)
Boaz laŭdas la originalan koncepton de "La spaco de vivo." (La angla traduko "Life Space" troveblas en la antologio World's Spring, kiun mi ne havas.) Kaj ĝi ja estas interesa. Iu homo estas limigata ne de tempo, sed de spaco. Li povas movi sin libere tra tempon, do ne mortos kun la antaŭeniĝo de la tempo, sed lia spaco ŝrumpiĝas kaj li mortos kiam lia spacamplekso nuliĝos,

Notu ankaŭ, ke Valentina Zhuravleva troveblas en la angla kaj en Esperanto,  kaj jen en la angla pere de Esperanto:
Starluma Rapsodio” de Valentina Ĵuravleva, tradukis Aleksej I. Verŝinin
Johanna Sinisalo de Finnlando estas konata en la anglofona mondo. Ie iu mencias la ĝis tiam netradukitan novelon "Bezonata sperta virgino," Ankaŭ Elia Barceló de Hispanio iom aperis en la angla. La jena anglalingva artikolo pri sciencfikcio en Hispanio mencias la novelon "La Drako-Damo." Mi ankoraŭ trovis nek unu nek la alian novelon anglalingve.

La Antaŭparolo emfazas la gravecon de "La Drako-Damo." Jen alia aserto: trovi verkistinojn de sciencfikcio estis malfacila tasko (t.e. ĝis 1987).

2017-05-13

As You Like It in Esperanto: Washington, DC, 1910

2010 was the 100th anniversary of the 6th Universal Congress of Esperanto in Washington, DC, which Zamenhof himself attended. It was reported in the daily press of all of the major Washington newspapers. I researched this and related matters extensively and reported on it during the centennial year, in an interview on National Public Radio, a talk with slide show at the annual national congress of Esperanto USA in the Washington area, and in a similar talk as a part of a symposium at the UN on Zamenhof's birthday, at which Esperanto-speaker George Soros made a surprise appearance.

Some of my documentation can be found in a special section of my web site:


The Esperanto press of course reported on the congress as well.  Here is my outline of the contents, with links to some specific items, of:

Amerika Esperantisto, vol. 8, no. 3, Oct. 1910

Note that Shakespeare's play As You Like It -- Kiel Plaĉas al Vi -- was performed in Esperanto translation by non-Esperantist actors on Tuesday, August 16, the third day of the conference.

A series of Shakespeare's plays was promised for the 1907 Universal Congress in Cambridge, UK:

Shakespeare in EsperantoThe New York Times, April 10, 1907

The Folger Shakespeare Library in Washington DC posted an article from its web site on Facebook on May 11:

As You Like It in Esperanto: Washington, DC, 1910, by Sarah Hovde, November 16, 2015




As they say, it's a small world, also because I live in the same neighborhood as the Folger Shakespeare Library, and my late beloved Evelyn, the 12th anniversary of whose death is today, was a Shakespeare buff and a volunteer there.

The library's catalog entry lists the date of the play's performance by the Hickamen Players as August 15, I will have to check other sources to confirm whether it was the 15th or 16th. Hovde extensively documents the performance, with links to reports in the American press. Bravo!

According to her report, this was the Hickman Players' first (and last) play performed in Esperanto, the first Esperanto play performed in the USA, and the first Esperanto translation of As You Like It.



The translation can be accessed and downloaded from Google Books:

Kiel plaĉas al vi: komedio en kvin aktoj de William Shakespeare; tradukis Dro. Ivy Kellerman [Reed]; speciale tradukita por, kaj ludita ce La Sesa Internacia Kongreso de Esperanto. Washington, D.C., USONO: La Sesa Internacia Kongreso de Esperanto, 1910.

Some time ago I was asked by Humphrey Tonkin to research what other documentation I could dig up on this. Maybe someday...

2017-04-23

Leendert Cornelis Deij: "Al la Juda Foririnto" / "To the Jew Who Walked Away"

This post commemorates the Holocaust Days of Remembrance in 2017. Holocaust Remembrance Day (Yom Hashoah) marks the anniversary of the Warsaw Ghetto Uprising.

Let us remember also that all of Zamenhof's children were murdered by the Nazis, and Esperanto was targeted as a Jewish conspiracy.

For decades this original Esperanto Holocaust-related poem has been my favorite on the theme of the Shoah. (I discovered some excellent Hungarian Holocaust poetry--some of which also has Esperanto translations--last year, but that is another story.) An English translation received a commendation in a British literary competition. I have reported on the poem, the poet, and the translation on this blog several times previously. I finally obtained the English translation, which I have added to the Esperanto original:

"Al la Juda Foririnto" / "To the Jew Who Walked Away"
by Leendert Cornelis Deij with English translation by Elizabeth Stanley

Note also William Auld's English translation:

Al la juda foririnto / To the Jewish Departed / Al judío que marchó
English translation by William Auld, literal Spanish translation by Fátima Maritela Marinera

Note that I have previously misspelled Deij's middle name, which should read ‘Cornelis’. ‘Leendert Cornelis Deij’ also appears under the names ‘Leen Deij’ and ‘Lodewijk Cornelis Deij’. When I figure out how to correct the subject heading, I will alter it to ‘Leendert Cornelis Deij’.

See also these web pages/sites:


2017-04-17

2017-04-05

Pri Frigyes Karinthy & Faremido post 100 jaroj

Jen referenco al mia publikigita eseo pri Frigyes Karinthy, kiun mi verkis en 2016 okaze de la centjariĝo de lia grava utopia romaneto Vojaĝo al Faremido:

Dumain, Ralph. “La vivo, verkaro kaj muzikaj robotoj de Frigyes Karinthy,” Beletra Almanako, n-ro 27, oktobro 2016, p. 97-112.

Interalie, mi analizas la verkon Vojaĝo al Faremido, kiun, suprize, oni evidente ne antaŭe pritraktis en Esperanto. Mi ankaŭ komparas tiun verkon kun Vojaĝo al Kazohinio de Sándor Szathmári, kiu nomis Karinthy sia "spirita patro."

Jen miareteje la “Konkludo” (p. 107), plejparte pri la hungara-kanadana verkisto Robert Zend (1929-1985), kiun inspiris Karinthy:

De Madách al Karinthy al Szathmári & Zend.

Mi ankaŭ mallonge resumas, kiel mi interesiĝis pri Karinthy. Fine de mia omaĝo, mi aldonas omaĝon de Mihály Babits pri Karinthy.