Samuel R. Delany, sciencfikcio, & interlingvistiko

La temo de interlingvistiko plurfoje interagas kun la sfero de sciencfikcio. Kompreneble, artefaritaj lingvoj por literaturaj/artaj celoj, iam la kaŝplezuro de J. R. R. Tolkien, multobliĝis en la pasintaj du jardekoj, kaj oni trovas plurajn artefaritajn lingvojn konstruitajn speciale por sciencfikciaj romanoj aŭ filmoj. Plej ofte ili estas esence trivialaĵoj, sed de tempo al tempo eniras filozofie interesaj aŭ incitaj ideoj.

Nu, mi dokumentis anglalingvajn verkojn kiuj traktas lingvajn konceptojn en sciencfikciaj verkoj en mia bibliografio:

Philosophical and Universal Languages, 1600-1800, and Related Themes: Selected Bibliography

Jen kelkaj koncernaj verkoj:

Barnes, Myra Edwards. Linguistics and Languages in Science Fiction-Fantasy. New York: Arno Press, 1975 (1971).

Conley, Tim; Cain, Stephen. Encyclopedia of Fictional and Fantastic Languages, foreword by Ursula K. Le Guin. Westport, CT: Greenwood Press, 2006.

Meyers, Walter E. Aliens and Linguists: Language Study and Science Fiction. Athens: University of Georgia Press, 1980.

Pli grava ol la nura ekzisto de artefaritaj lingvoj estas la esplorataj filozofiaj konceptoj pri la lingvo. Ekzemple, jen libro, nomita klasikaĵo, kiun mi akiris sed ankoraŭ ne legis:

The Embedding, de Ian Watson.

Nu, mia favorata scienfikcia verkisto (rigardu foton supre) kiu aperis en la 1960aj jaroj estas la genia Samuel R. Delany (1942- ), kiu cetere estas la unua sukcesa usonnegra sciencfikcia verkisto, kaj ankaŭ geja (ambaŭ faktoj kiuj disfamiĝis dum la progreso de lia kariero).

Oni trovos interesajn konceptojn pri la lingvo en la  romano Babel-17 (1966). Ĉi tiu afero kaj sia konekso kun la historio de artefaritaj lingvoj estas esplorata en la jenaj artikoloj:

Collings, Michael R. “Samuel R. Delany and John Wilkins: Artificial Languages, Science, and Science Fiction," in Reflections on the Fantastic: Selected Es says from the Fourth International Conference on the Fantastic in the Arts, edited by Michael R. Collings (New York: Greenwood Press, 1986), pp. 61-68.

Malmgren, Carl. “The Languages of Science Fiction: Samuel R. Delany’s Babel-17,” in Ash of Stars: On the Writing of Samuel R. Delany, edited by James Sallis (Jackson: University Press of Mississippi, 1996), pp. 3-16. (Originally published in Extrapolation, vol. 34, no. 1.)

Mi ne memoras ajnan tradukon aŭ mencion de Delany en Esperanto. La jena retpaĝo resumas la temon kaj ties variantojn en sciencfikcio:


Future Language (Atomic Rockets, June 17, 2012)

Enestas mencio de Esperanto kaj Harry Harrison (fakte lastatempe mortinta), sed nur negative kiel difektplena lingvo.

Mi referencis la romanon de Delany Empire Star [Imperi-Stelo] (1966) en mia anglalingva omaĝo al esperantista verkisto Endre Tóth (kiun kune kun alia materialo mi baldaŭ tradukos Esperanten):

A Memorial Tribute to Endre Toth

Tiurilate mi citis por komparo la konceptaron inventitan por tiu verko de Delany: Simplex, Complex, and Multiplex [simpleco, komplekseco, plurplekseco].

Lojban revisited

I recently finished reading Arika Okrent's In the Land of Invented Languages, and now I'm re-reading Andrew Large's The Artificial Language Movement. This led me to revisit my encounters with the Lojban subculture. (Lojban was based on James Cooke Brown's Loglan.) I participated in a number of interchanges with the Lojban people from 1988-1990. My principal concern was the Lojbanists' conceit of testing the Sapir-Whorf hypothesis by creating a metaphysically and culturally neutral language, though I interjected some rejoinders where misleading claims were made about Esperanto. Other Esperantists had a hand in these debates, most prominently the late Don Harlow and the philosopher Tod Moody. I had some influence, the harshness of my interventions notwithstanding. Apparently, the notion that stuck in people's minds was my assertion that cultural neutrality = cultural nullity. See:

Letter on Sapir-Whorf discussions at LogFest ’89 and other topics
by Ralph Dumain

There are links to related interventions and to the primary Loglan and Lojban web sites.

This reminds me of two topics that Dr. Okrent might have covered more fully: (a) the Sapir-Whorf hypothesis, Lojban's real ability to test it or something else, and the Lojbanists' current thinking on the subject; (b) the nature of the Lojban subculture as an intentional community and its real capacity to enact its putative reflexivity.

To learn more about the development of Lojban and the thinking behind it see the Lojban File Server Roadmap. Here you can find links to old publications, history, discussions of the Sapir-Whorf hypothesis, discussions of Esperanto, various texts and translations, and much more. There are translations of Esperanto texts into English and Lojban.

I note these translations of interest to me:

"On A Bitter Occasion", by Kalman Kalocsay, Esperanto poet. Tr. Nick Nicholas (from Esperanto into English & Lojban)

Martin Luther King's famous "I Have A Dream" speech. Tr. Nick Nicholas (into Lojban)

A poem by Soviet Esperantist Evgeny Mikhalski. Tr. Nick Nicholas (extracts from the Esperanto poem "Ajno" translated into English & Lojban)

Other Lojban translations involving Esperanto include Legend (Orzekso), Lithuanian folk song, The Mildew of the World (Boleslaw Prus).