Filozofieske, bloge, Esperante

1. Kiel oni difinas sciencfikcion? (Pri Io Ajn, 4 aprilo 2019)

La aŭtoro luktas pri la problemo adekvate difini la ĝenron sciencfikcian. Li dubemas pri la difino en Vikipedio; li ŝatas la difinon de Isaac Asimov. Li mencias la verkon Frankenstein de Mary Shelley, kiun pluraj fakuloj fiksas la unua sciencfikcia verko. Sed min ne kontentigas la konkludojn de la afiŝisto. Mi mem traktis ĉi tiun aferon en mia anglalingva podkasto Science Fiction, Utopia, and the End of Imagination (1) (ĉe 7:30-9:45 min) en mia programaro Studies in a Dying Culture [Studoj pri Mortanta Kulturo, laŭ esprimo de Christopher Caudwell].

2. Theodor Lessing de Dirk Bindmann (Promene, 2 aprilo 2019)

Bindmann raportas, ke li "legis malnovan libron el 1924: Al eterna paco de Immanuel Kant, tradukita de Paul Christaller. (En 2017 aperis nova eldono de Fonto.) Krom la tekston de Kant la libro enhavas ankaŭ biografieton de Kant, kiun verkis Theodor Lessing. Tio estas rimarkinda, ĉar Theodor Lessing en Germanio estis sufiĉe konata filozofo [...]".  Menciataj ankaŭ estas la verkoj de Lessing kontraŭ antisemitismo kaj reakcia germana naciismo. En 1933 Lessing fuĝis al Ĉeĥoslovakio. Tie Lessing "fariĝis la unua viktimo, kiujn nazioj murdis sur teritorio de Ĉeĥoslovakio".

3. Rolf Hochhuth: Humaneco (El „La klasbatalo ne finiĝis“), tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser (cezartradukoj, 11 aprilo 2019)

Kaptis mian atenton ĉi tiu bildo de Theodor W. Adorno (v. nur maŝintradukitan eron en Vikipedio). Bedaŭrinde, Hochhuth malhoneste ligas Adorno kun Himmler, kaj tiu sencerbulo Kaiser same nek komprenas nek volas kompreni Adorno.

Samspece: Rolf Hochhuth: Dubo (el „Antaŭstudoj pri la etologio de la historio)

Hochhuth same miskomprenigas la ideojn de Herbert Marcuse, ankaŭ frankfurtskolano. Oni atentu, ke Hochhuth estas disputata verkisto en Germanio. (V. anglalingve Rolf Hochhuth - Wikipedia, the free encyclopedia.)

Apenaŭ ekzistas tekstoj en Esperanto de aŭ pri la Frankfurta Skolo. Jen, ekzemple, eseo pri Jürgen Habermas:

• "Komunika Etiko kaj Esperantismo" de Helmut Welger

Bedaŭrinde, mankas ankaŭ sufiĉe da inteligentaj esperantistoj kaj tro abundas frenezuloj.

Novliberalismo, genetika inĝenierado, Sloterdijk

La homo aliformigata de la merkatekonomio:

DE KAP-REDUKTO AL KORPO-ŜANĜO
de Dany-Robert DUFOUR
Le Monde Diplomatique en Esperanto

[RESUMO:] Ree «nova homo», jen tio, kion la merkato estas fabrikanta sub niaj okuloj. Detruante ian le formon, kiu prezentus limigon al la varo, la novliberala malreguligado kauzas efikojn en iuj kampoj. Ne nur en la ekonomia kampo. La homa psiko mem estas perturbata, emociegata. Deprimoj, identecaj krizoj, memmortigoj kaj perversaĵoj multobliĝas. En tia grado, ke la merkato ne plu volas la homan estaĵon tian, kia li estas. Helpe de klonado kaj genetika inĝenierio, ĝi de nun senhezite postulas la biologian aliformigadon de la homaro.

Krom la ŝlosila citaĵo el Marx, kaj mencioj de aliaj, mi atentigas jene:

Jam, kelkaj voĉoj lautiĝas eĉ meze de la intelektularo por bonvenigi la supozate bonan novaĵon pri la baldaŭa mutacio de la homo. Tute aparte la germana filozofo Peter Sloterdijk, kiu famiĝis, fine de 1999, en Germanio per sia prelego titolita Reguloj por la homa gregejo, ĉe faka kunveno dediĉita al Heidegger. Tiu prelego estigis grandan diskuton, interalie kun Jürgen Habermas. La diroj de tiu «maldekstra riĉano» ŝajnas signifaj je la maniero per kiu la nuna simbola malreguligado povas konfuzi la mensojn.

Nu, la unua apero de Sloterdijk en angla traduko estis la grava verko Kritiko de Cinika Racio. Jen la ŝlosila koncepto:

Cinika Racio Difinita
tradukita el angla traduko: What Is Cynical Reason? Peter Sloterdijk Explains.

Ĝi estas tre grava koncepto. Mi kredas, ke la kerna ekspliko pli gravas ol la cetera libro, en kiu troviĝas semoj de la posta degenero de Sloterdijk ĝis la aktuala azeno kia li estas. La posta libro tradukitan anglen estis lia libro pri Nietzsche, kiu estis sufiĉe bona libro, sed kio tutevidente montras la malsanan priokupadon pri Nietzsche flanke de pseŭdomaldesktraj laŭmodaj intelektuloj. Neniaj pluaj libroj aperis en angla traduko, sed ĉio kion mi poste legas el kaj pri Sloterdijk estas putra. Indiko de tiu putreco estas la influo de la nazia obskurantisto Heidegger, la plej tropufita sentaŭgulo de dudekjarcenta filozofio.

Habermas, kvankam mem neperfekta multrilate, tamen de longa tempo opozicias kontraŭ la postmodernisma fekaĵo.

La aŭtoro citas alian obskurantisman fekulon—laŭ mi, ne li—Jacques Lacan, pri . . . kapitalisma logiko. Ha! Lacan estas fonto de ĝuste tia logiko, kia koruptas la intelektularon.

Sed resume, jen interesa, informa eseo.

Kritiko de la Kultur-Industrio

La Deziro Asfiksiata, aŭ Pri Kiamaniere La Kultur-Industrio Detruas La Individuon de Bernard STIEGLER, Le Monde Diplomatique, Majo 2004

Kultur-industrio estas termino de Theodor Adorno, kaj la pra-eseo tiutema estas ĉapitro de Dialektiko de Enlumiĝo de Adorno & Max Horkheimer. Stiegler pritraktas ankaŭ Husserl kaj aliajn filozofojn.

Miaopinie, ekster la kampo de filozofio de scienco/logiko/matematiko kie ĝi ne kompetentis, la Frankfurta Skolo estas la plej grava filozofia skolo de la 20-a jarcento.

La plej elstara ano de la 2a generacio de la Frankfurta Skolo estas Jürgen Habermas, kies ĉefokupo estas la diskurs-etiko.

Referencoj:
“Komunika Etiko kaj Esperantismo” de Helmut Welger
Derrida kaj Habermas pri terorismo de Giovanna BORRADORI, trad. Vilhelmo Lutermano
The Language of Democracy: Vernacular Or Esperanto?A Comparison between the Multiculturalist and Cosmopolitan Perspectives by Daniele Archibugi