2016-05-20

Harmony of Babel

Harmony of Babel: profiles of famous polyglots of Europe
by Kató Lomb. translated from the Hungarian by Ádám Szegi, edited by Scott Alkir.
Berkeley; Kyoto: TESL-EJ Publications, 2013.

It should be no surprise that this is a Hungarian work. Hungary is not only linguistically isolated from Europe but for a large chunk of the 20th century it was the de facto cultural capital of the Esperanto movement.

Esperanto is mentioned by several interviewees. But see also especially the section "Does Latin have a present? Will Esperanto have a future?".

Contents: 

The Sun Is Shining 7

Polyglots: Old and New 11

Cardinal Giuseppe Mezzofanti (1774 –1849) 19
Sándor Kőrösi Csoma (1784 –1842) 47
Rasmus Christian Rask (1787–1832) 51
Heinrich Schliemann (1822–1890) 52
Ármin Vámbéry (1832–1913) 57
Alexander Lenard (1910 –1972) 64
What Is the Good Language Learner Like? 69

An Imaginary Report on a Round Table of Polyglots 81
Introducing the participants 83
When can we say we know a language? 139
Which is the most important language skill:
     grammar, vocabulary, or good pronunciation? 148
What method did you use to learn languages? 153
Has it ever happened to you that you started
     learning a language, but could not cope with it? 162
What connection do you see between age and language learning?
Is your knowledge decreasing with age? 164
Does Latin have a present? Will Esperanto have a future? 169
Are there “easy” and “difficult,” “rich” and “poor,” “beautiful”
     and “less beautiful” languages? 179
What is multilingualism good for? 188
Why Is Language Instruction Ailing in Hungary? 197

Selected References 213

2016-03-21

Nazim Hikmet en Esperanto

Antaŭ ol mi lernis pri la persekutita turka poeto Nazim Hikmet anglalingve, mi eltrovis lin pere de Kálmán Kalocsay:

La mesaĝo de Nazim Hikmet de Kálmán Kalocsay

Mi ĵus enretigis la jenan:

“La Ventoj de Lados” de Nazim Hikmet (el la turka), trad. Aldo de’Giorgi

 Koincide, mi ĵus trovis la jenan filmon kun subteksto (lingve neperfekta) en Esperanto:

2016-03-20

The Karinthy Connection

Ironically, the links in this chain are very difficult to trace. There was a weekly radio program broadcast on 612 ABC Brisbane, Queensland, Australia titled "The Karinthy Connection".  This apparently was the first broadcast:

612 ABC Brisbane
Drive with Matt Webber
3:00pm - 6:00pm

The Karinthy Connection
12 April 2011 , 6:18 PM by nicole gundi

In 1929, Hungarian writer and poet Frigyes Karinthy wrote a short story called Chains.

Few people know of the book or the author but you would know the phrase he coined, “six degrees of separation”.

Welcome to The Karinthy Connection.
Finding all the programs in the series is not easy. One can only trace them backwards. The last program I was able to find was this, but without a backward link:
Drive with Matt Webber
3:00pm - 6:00pm
The Karinthy Connection with Bern
13 December 2011 , 7:08 PM by Bern Young
This is the previous installment:
The Karinthy Connection with Russell Thomas
09 December 2011 , 1:10 PM by Bern Young
This is the still previous installment, with the customary introduction. From here you can trace the series back to the beginning, episode by episode:
Drive with Matt Webber
3:00pm - 6:00pm
The Karinthy Connection with James Reyne
29 November 2011 , 7:23 PM by Bern Young

In 1929, Hungarian writer and poet Frigyes Karinthy wrote a short story called "Chains". Few people know of the book or the author but you would know the phrase he coined, "six degrees of separation".

This is The Karinthy Connection.

Every Tuesday after 5.30pm, a music lover is invited onto Drive with Bernadette Young to continue the musical chain.
If the series picked up again in 2012, I don't have the patience to hunt it down. I cannot find it in the current or recent programming of the station. There is or was a separate program on this station called "The Chain", but whether this was inspired in any way by the same idea I do not know.

2016-03-14

Károly Bodó (1903-1963)

La nura enhavo de la koncerna artikolo en Vikipedio estas teksto el la Enciklopedio de Esperanto de 1934:

 BODÓ Károly, hungaro, oficisto. Naskiĝis en 1903 en Monor. Esperantisto de 1921. Resp. redaktoro de Literatura Mondo dum ĝia dua periodo; noveltradukoj ankaŭ en Hungara Heroldo. Varbis por Esperanto kelkajn hungarajn verkistojn. Siajn unuajn tradukojn li kontribuis al Literatura Mondo (unua periodo), kaj en 1926 aperis liatraduke novelaro de F. Karinthy, Norda vento. Tiuj tradukoj jam pruvis neordinaran talenton, kiu brilis en lia traduko de la profunda Babits-romano, La Cikoni-kalifo, (1929) kaj trovis entuziasman laŭdon ĉe recenzistoj kaj la Akademio. En 1933 li amplekse kunlaboris al Hungara Antologio per noveltradukoj, kiuj neniel perfidas liajn antaŭajn sukcesojn. Kio karakterizas liajn laborojn, tio estas unue, trafgusta elekto de tradukindaj verkoj, kaj due, naturstila rekreo de la originalo, tiel ke ĝi ŝajnas nova originalo Esperanta. Ligate per literaturaj laboroj, la Budapestaj Esperantaj verkistoj ricevis ian similecon de stilo, kiu ne estas facile difinebla, kaj kies rekoneblo ne dependas simple de konata neologismo; ĉar tio ja ne estas trajto de la Bodó-verkoj. W. B. JOHNSON.
Troveblas ankaŭ informoj en la anglalingva Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto, 1887-2007 de Geoffrey Sutton.

Aldone al la famaj tradukoj de Norda Vento kaj La Cikoni-Kalifo, Bodó tradukis romanon de Zsigmond Móricz, Malriĉaj homoj. Bodó-n diskutas Ludwig Totsche (Lajos Tárkony) en kritika verko De paĝo al paĝo (1932). (Jen la libro mem, v. p. 29-37)



Kálmán Kalocsay poemis en Rimportretoj (1934):

            IX.

Bodó — aspektas li infano,
Verŝajne li algluis barbon,
Kiam li faris voĉo-varbon,
Esti Lingva-Komitatano.

El Karinthy kun forta mano
Traduke falĉis tutan garbon,
Bodó — aspektas li infano,
Verŝajne li algluis barbon.

En la kolora stilfontano
Kuraĝe miksas li la farbon
Kaj rampis li sur laŭro-arbon
Per dono de l' Babits-romano.

Bodó — aspektas li infano.

*

Mi devas emfazi la kontribuon de Bodó al Hungara Antologio (1933). Sed nun pli urĝas la fakto, ke mi ĵus tralegis lian tradukon la novelaron Norda Vento (1926) de Frigyes (Frederiko) Karinthy. Min inspiris ne nur la genio de Karinthy, sed la beleco de lingvaĵo de la tradukoj de Bodó. Tial la ĉi-jena fokuso.

2016-03-13

Igor Prokop: "Travel to Faremido"

Igor Prokop
"TRAVEL TO FAREMIDO"
Acryl on Paper / 56x76cm


Igor Prokop naskiĝis en Budapeŝto en 1953. Jen lia pentraĵo "Vojaĝo al Faremido," sendube inspirita de la verko de Frigyes Karinthy. Jen pliaj informoj:

Igor Eugen Prokop: TRAVEL TO FAREMIDO

Krom arto, li studis biologion kaj filozofion, kiuj rilatas al lia artkoncepto.

La ligataj retpaĝoj estas anglalingvaj. Prokop plu diskutas siajn filozofion kaj arton:

Igor Prokop, Amsterdam Art Magazine, 13 ottobre 2015

Mi ne trovis eksplikon pri la artverko aŭ mencion de Karinthy. Tamen Karinthy vivas!

2016-03-11

Gyula Juhász en Esperanto

La hungara poeto Gyula Juhász (1883-1937) ricevis tradukojn de liaj verkoj en Esperanto.

Interrete jen:
... kaj miareteje:
En Hungara Antologio (1933)
  • La reviviĝinta Lazaro
  • Anna eterna
  • Sur barbsekiga benko
  • Paco
  • La eterna tapiŝo
  • L'infanon, dum li dormas
En Hungara Antologio (1983):
  • Kia estis..
  • La laboro
  • Al la fronto de Laboristhejmo (trad. M. Fejes)
  •  Prologo por la programvespero de laboristoj-esperantistoj (trad. K. Kalocsay)
  • Anna eterna

2016-03-10

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (7)

Aperis interrete:

Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár. Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro. Volumo 4. La proza verkisto kaj tradukinto; 2000. 75 p.  

Ĉi tiu volumo, kiel la antaŭaj, enhavas valoregan materialon. Jen la precipaj enhavoj:

Ĉapitro 9: La proza verkisto

9.1 Enkonduko
9.2 La eseisto Kalocsay (G. Miĥalkov) (p. 4-10)
9.3 Eseoj kaj artikoloj pri literaturo
9.4 La severa recenzanto (14-23)
9.5 Portretoj verkitaj de Kalocsay (24-28)
9.6 Eseoj kaj artikoloj pri la Esperanta poezio (29-30)
9.7 La observanto (31-36)
9.8 Artikoloj pri diversaj temoj (37-38)
9.9 Diino Hertha

Ĉapitro 10: La proza tradukinto

10.1 Enkonduko
10.2 La paĝio de l’ reĝino
10.3 Du kokcineloj; La montro
10.4 Morgaŭ matene (47-48)
10.5 Arthistorio I
10.6 Vivo de Arnaldo [Mussolini] (51-52)
10.7 Rozinjo
10.8 Prozaj tradukoj de Kalocsay (54-56)
10.9 El la fruaj prozaj tradukoj de Kalocsay: Mór Jókai: "Kiun el la naŭ" (57-61)

Ĉi tiu volumo eble estos la plej utila por eltrovi, kion pensis Kalocsay pri verkistoj esperantistaj (ekz. Ferenc Szilágyi, Lajos Tárkony) kaj neesperantistaj (ekz. Endre Ady).