New publications on interlinguistics & Esperanto

Jen lastatempaj verkoj pri interlingvistiko & Esperantologio en la angla / ... both in English:

Towards a Linguistic Worldview for Artificial Languages by Ida Stria (Poznań 2015)

Language communication information: Special issue on interlinguistic and Esperanto Studies / Język komunikacja informacja: Numer specjalny Interlingwistykai Esperantologia #10 (Poznań 2015)

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (6)

Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár. Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro. Volumo 3. Tradukinto de la Internacia Lingvo; 2000. 153 p.

Mi listigas erojn, kiuj interesas min:

8.11  La tradukado al Esperanto (intervjuo kun Kalocsay) (p. 3)
8.2    Tradukoj el la hungara poezio (listo) (4-23)
               (Ady, Babits, Kassák, Arpád Tóth)
8.5.0 Persekutita poezio (el la krim-proceso K. Bleier) (35)
8.7    La tragedio de l' homo (43-47)
8.8    Hungara antologio  (48-50)
8.82  Versek -- Poemoj / Gyula Juhász: Milyen Volt... / Kia Estis... (51)
8.11  Eterna bukedo (56-57)
8.14  La floroj de l' malbono (66-68)
8.17  Kantoj kaj romancoj (75-77)
8.19  Tutmonda sonoro (81-83)
8.20  Poemoj el la mondliteraturo (84-133a)
8.20.1 El la angla poezio (84-85)
8.20.13 El la franca poezio (90-97)
8.20.14 El la germana poezio (98-107)
8.21   Poemtradukoj de Kalocsay sur diskoj (134-135)

Jen referencoj al Sándor Szathmári:

(1) S. Szathmári skribis pri la tradukoj de Kalocsay [Eterna Bukedo]:

"Ofte mi spertis, ke liaj egiptaj tradukoj estas pli egiptaj , la latinaj pli latinaj ol la originalaj. Mirinde estas, ke li ĉiam trasentis, travivis la etoson, spiriton de la originalo kaj ĝin povas redoni eĉ pli originale, ol la originaloj mem." (p. 57)

(2) "La titolon de la antologio [Tutmonda Sonoro aŭ Eterna Bukedo] proponis al Kalocsay S. Szathmári." (p. 82)

La fonto citita estas S. Szathmári, Paco 1966: 151 (hungara eldono), p. 10.

Mi notas ankaŭ: Ada Csiszár, “La Tragedio de L’ Homo kaj Imre Madách” (Pri la prelego de K. Kalocsay post du jardekoj), Literatura Foiro, 1984: 83, p. 16.

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (5)

Estas multaj trezoroj en la 8-voluma Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár (Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro, 1998-2002).

Jen du eroj, kiujn mi enretigis:

• “Ahasvero de amo XI”/ “Ahasuerus of Love XI” by Kálmán Kalocsay, translated from Esperanto by Marjorie Boulton
• “Flava Rozo” & Kálmán Kalocsay de Éva BENICKÁ

“Flava Rozo” estas karesnomo kiun Kalocsay donis al paciento; ankaŭ ĝi estas titolo de romano de Mór Jókai. Kalocsay ankaŭ vortludis per la lasta verso de La Tragedio de l' Homo. Konstateblas la afableco de la personeco kaj profesia mieno de Kalocsay.

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (4): Sándor Szathmári

Sándor Szathmári pri Kálmán Kalocsay:

“Mi renkontis lin en ERA, kiu estis tiutempe la plej altnivela hejmo de niaj verkistoj. Li prelegis pri sia tiatempe pretiĝanta Dante-traduko pri la Infero. Tiam mi povis observi lian diablecan vizaĝon: svelta, longa nazo, oblikve suprenkurantaj brovoj. Perfekta Mephisto-masko, kiel iu saĝa, eleganta, malicridetanta diablo de la Infero! La efiko estis plena...”

(Paco 1966, n-ro 151, p. 10- 11)

----------------

“Vivanta Budho; La plej granda nuntempa majstro de nia lingvo.”

FONTO: Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; vol. 1; komp. Ada Csiszár (Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro, 1998), p. 47, 114.

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (3)

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (2)

La 27-an de februaro 1976 mortis nia giganto Kálmán Kalocsay. Do ni nun vivis 40 jarojn sen Kalocsay. Mi vizitis la retejon de la Amika Societo de Kálmán Kalocsay kaj sendis mesaĝon.

Mi ricevis respondon de István Mészáros, kun kiu mi jam longtempe korespondas pri hungarrilataj esperantaĵoj. Mi informiĝis, ke post la morto de Ada Csiszár la societo praktike ne funkcias. La malnova rondo de esperantistaj literaturemuloj ŝrumpas; maljunuloj mortas, nuntempe oni ne persone interagas kiel en antaŭa epoko.

Do jen konfirmiĝas mia hipotezo, ke la hungara Esperanto-movado suferas pro formorto aŭ personaj malfacilaĵoj de hungaraj esperantistoj, se ne priparoli la malaperon de ŝtata subteno. Sen la konservaj kaj disvastigaj klopodoj de hungarlandanoj, esperantologiaj esploroj suferos. Ne ĉiuj posedas la financajn rimedojn por vojaĝi tra la mondon por bezonataj materialoj.

Estas preskaŭ nekredeble, ke Hungario, iam esence la centro de la Esperanta kultura mondo, ne bone nuntempe tiel fartas. Mi nuntempe sentas ties valoron, post historia studado, pli forte ol kiam mi esperantistiĝis kiam 14-jarulo antau duonjarcento. Ankaŭ, sen Esperanto mi scius nenion pri hungara literaturo. (Kontraste, en fakoj de intelekta historio, sociteoria pensado, kaj filozofio hungaroj estas bone studataj kaj konataj al interesitoj anglalingvuje.)

Restas multaj demandoj pri hungaraj esperantistoj kaj ne-esperantistaj hungaraj intelektuloj rilate al hungara literaturo kaj la socikultura medio--ne ĉiukaze respondeblaj pere de publikigitaj anglalingvaj aŭ esperantlingvaj publikaĵoj. Pluvivu la historia memoro de Kalocsay and lia medio.

Omaĝe al Kálmán Kalocsay (1)

Dankon precipe al István Mészáros mi akiras informojn kaj verkojn pri, el, kaj de hungara literaturo kaj hungaraj esperantistoj. Pro miaj enketoj li ĵus aldonis gravegajn verkojn en Esperanto kaj la hungara al la retejo pri Kálmán Kalocsay (1891-1976):

In Memoriam Dr. Kalocsay Kálmán (hungarlingva,  kun postparolo & 'Postlasitaj verkoj' en Esperanto))
Omaĝe al K.K. vol. 1
Omaĝe al K.K. vol. 2
Omaĝe al K.K. vol. 3

Jen bibliografiaj detaloj de la tuta gamo da 8 volumoj:

Omaĝe al Kálmán Kalocsay: el Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso: pri la vivo kaj plena verkaro de D-ro Kálmán Kalocsay; komp. Ada Csiszár. Budapest: A. Csiszár / KAL-ĈI-Dokumentaro.
vol. 1; 1998. 143 p.
2. Poeto de la Internacia Lingvo; 1998. 110 p.
3. Tradukinto de la Internacia Lingvo; 2000. 153 p.
4. La proza verkisto kaj tradukinto; 2000. 75 p.
5. La lingvisto kaj gramatikisto; 2001. 112 p.
6. La redaktoro : Literatura Mondo - Budapeŝta Skolo; 2001. 77 p.
7. Ses jardekoj en la Esperanta movado; 2002. 113 p.
8. El la vivanta klasikulo fariĝis senmorta klasikulo; 2002. 154 p.

Mi esperas, ke pluaj volumoj estos enretigataj. Mi ekzamenis la unuajn du volumojn.

En la 1-a volumo la ĉapitro 5 pri la politiko de Kalocsay estas informiva. La kuntekston de travivado de Kalocsay k.a. sub diversaj situacioj de subpremado mi ne sciis. (Flanke, je la 50a datreveno de la Hungara Revolucio de 1956 mi renkontis en Vaŝingtono la lastan vivantan estron de la revolucio.)

Mi trovis por mi multan utilan enhavon en la 2-a volumo. La rilato de Kalocsay al la hungara lingvo kaj liaj hungarlingvaj poemoj en ĉapitro 6 interesas min. La sekcioj en ĉapitro 7 pri poemaroj kiujn mi ne havas estas informplenaj, t.e. La dekdu noktoj de Satano kaj Versojn oni ne aĉetas.

La bibliografio de originalaj poemoj konfirmas la aŭtentikecon de poemon kiun mi trovis ie citita sen fontindiko:

     “Jes Ja” de Kálmán Kalocsay

Mi republikigos la anglan tradukon fare de Marjorie Boulton de "Ahasvero de Amo XI".

En la postaj volumoj, utilas listoj de poemoj tradukitaj el la hungara kaj el mondliteraturo; el ĉapitro 9 pri la eseisto Kalocsay kaj bibliografio de artikoloj; resumo de Diino Hertha; resumo de Morgaŭ matene de Frigyes Karinthy (kiu mankas al mi); rememoroj pri Literatura Mondo; pri Arĝenta Duopo, Ora Duopo, kaj Dek Prelegoj.