2017-04-17

2017-04-16

Boxer, Beetle (5)


The Boxer Beetle web site has disappeared, so here is the best I can give you, from the ghost web: Boxer, Beetle. I reproduce the images below:











2017-04-15

Zamenhof: 100 years after his death / 100 jaroj postmorte

April 14 (yesterday) was the 100th anniversary of the death of Ludwig Zamenhof. I will be writing more about him in the days ahead. There is a new web site devoted to him, his life, ideas, work, and this occasion, in 31 languages to date. Here is the English version:

Zamenhof: Creator of the international language Esperanto
The One Hundredth Anniversary of the Death of L.L. Zamenhof Commemorated under the auspices of UNESCO.

And here is the Esperanto version:

La 14a de aprilo (hieraŭ) estis la 100a datreveno de la morto de Ludoviko Zamenhof. Mi komentos pli pri li kaj liaj ideo proksimtempe. Jen nova retejo dediĉe al Zamenhof, liaj vivoj, ideoj kaj laboroj, kaj al ĉi tiu okazo, ĝis nun en 31 lingvoj. Jen la Esperanta versio:

Zamenhof: La iniciatinto de Esperanto 
Centa Mortodatreveno de L. L. Zamenhof Solenata sub la aŭspicio de Unesko

Also, here is the most up-to-date biography of Zamenhof in English, now freely downloadable:

Zamenhof: The Life, Works, and Ideas of the Author of Esperanto by Aleksandr Korzhenkov, abridged by the author (from Homarano: La vivo, verkoj kaj ideoj de d-ro L.L. Zamenhof; Kaliningrad-Kaunas: Sezonoj, 2009); English translation and notes by Ian M. Richmond. Esperantic Studies Foundation, 2009.

2017-04-14

Baldur Ragnarsson: La celo sen difino


              La celo sen difino

           de Baldur Ragnarsson

La demando estas ne kiel vojon fari,
vojo estas longa, aŭ ĝi estas mallonga,
sed evidente ĝi kondukas ĉiam ien
kio indas nur moderan laŭdon.
Nek estas la demando kiel starigi domon,
kvankam oni ja devas agnoski ĝian utilon
kun la dikaj muroj kaj la tegmento
(modela signo pri la konservemo)
sed ankaŭ ĝi proponas nenian solvon.

Kio validas por nia kazo prefere
estas du fortaj piedoj
koro kuraĝa
kaj drasta senfina strebo al la horizontoj
super ŝtonoj kaj lafrokoj
terbuloj kaj ĉiuspecaj malebenaĵoj
trans lagoj kaj riveroj
marĉoj kaj ĉiuspecaj malsekaĵoj
inter montoj kaj urboj
homoj kaj ĉiuspecaj elstaraĵoj
por ĉiam daŭrigi sen iu celo difinita
ĉar ĝuste tiu estas la plej bela
plej liberiga, sen iu ajn ĉirkaŭstringo.

Kaj en la vespero, kiam benas ripoz’
muskolojn lacigitajn post la taga paŝado,
estas ĝue tiam mediti
pri la lumo kiu tiel evidentas
ke ĝi estas konstatebla de absolute ĉiuj
kiam ajn kaj ĉiuloke, se nur
la emo troviĝas iomete klini
oblikve la kapon, negrave kiuflanken,
por aliformigi la mondon je tridek gradoj,
ni diru, ĉar tio sufiĉas, kaj subite jen
brilas per vasta konstanta lumoŝvelo
la celo sen difino
sed tamen tiu kiu la sola faros
liberaj nin –– iuj jam pruvis tion.

FONTO: Ragnarsson, Baldur. “La celo sen difino,” en Esploroj (La Laguna: J. Régulo, 1973), p. 22-24. (Stafeto: Beletraj Kajeroj; 44)

Jen pluaj recenzoj pri Ragnarsson:

"Laŭ dezerto retorika: Baldur Ragnarsson kaj la etiko de silento" de Mauro Nervi. Libera Folio, 2007-10-28

Recenzo: ESPLOROJ, de F. de Diego, Boletín n203 (maj 1974) [Hispana Esperanto-Federacio], p. 21-22

2017-04-05

Asocio de Junaj Informadikistoj (AJI)

Jen nova faka asocio:

Asocio de Junaj Informadikistoj (AJI)

Venu kunkrei la “Asocio de Junaj Informadikistoj”, aliĝu la kaj faru parton de la unua membraro plenumante la formularon. Ni decidos kiun kontribuon ni povas fari por la E-movado, kreos laborplanon, elektos la unuan estraron, skribos regularojn, ktp.
Troveblas bazaj informoj kaj aliĝilo.
  • Kial oni bezonas asocion?
  • Kial junularorganizo?
  • Mi ne estas junulo, ĉu mi povus partopreni?
  • Mi ne estas informadikisto, ĉu mi povus membriĝi?

Plena Misilustrita Vortaro Desperanto


Fikaj vortaroj ige utilas al la Esperanto-blovado. Do jen plua:

Plena Misilustrita Vortaro Desperanto
de Karulo (Karles Berga)
4 januaro 2017

Do la kontuziasma nespirantisto povas informiĝi pri la Desperanta Ĉevito, Frika Venko, Pornoza Gvidlibro, kaj aliaj esencaj blovadaj aferoj. Hura!

Pri Frigyes Karinthy & Faremido post 100 jaroj

Jen referenco al mia publikigita eseo pri Frigyes Karinthy, kiun mi verkis en 2016 okaze de la centjariĝo de lia grava utopia romaneto Vojaĝo al Faremido:

Dumain, Ralph. “La vivo, verkaro kaj muzikaj robotoj de Frigyes Karinthy,” Beletra Almanako, n-ro 27, oktobro 2016, p. 97-112.

Interalie, mi analizas la verkon Vojaĝo al Faremido, kiun, suprize, oni evidente ne antaŭe pritraktis en Esperanto. Mi ankaŭ komparas tiun verkon kun Vojaĝo al Kazohinio de Sándor Szathmári, kiu nomis Karinthy sia "spirita patro."

Jen miareteje la “Konkludo” (p. 107), plejparte pri la hungara-kanadana verkisto Robert Zend (1929-1985), kiun inspiris Karinthy:

De Madách al Karinthy al Szathmári & Zend.

Mi ankaŭ mallonge resumas, kiel mi interesiĝis pri Karinthy. Fine de mia omaĝo, mi aldonas omaĝon de Mihály Babits pri Karinthy.

2017-04-04

Karinthy en Literatura Foiro

Aperas en Literatura Foiro numero 286, aprilo 2017, temo de Frigyes Karinthy, kun ties bildo sur la kovrilo.

Laŭ anonco de Esperanta Civito:

"Literatura Foiro" daŭrigas la esplorojn pri la aŭtoroj en kies verkoj aŭ eĉ vivo rolis esperant(ist)o. Ĉi-jare, post Bulgakov, jen la vico de Frigyes Karinthy, eminenta esperantano, kiu interalie inspiris nian Sándor Szathmári. Giorgio Silfer dediĉas al ĝi eseon, apud traduko de grava specimeno. Laŭ liaj esploroj, la graveco de Karinthy, kiel esperantano kaj kiel gvidanto de la hungara PEN, endas je rekonsidero, dum alia hungaro indas je pli granda atento en ambaŭ direktoj: Dezsö Kosztolányi.
Laŭ Carlo Minnaja, la koncerna enhavo estas jena:

(1) 3-paĝa artikolo de Silfer, kun interne longa fragmento de Szathmari rilate al la novelo de Karinthy "La cirko," kun bildoj; ankaŭ ĉerpaĵo el la antaŭparolo de Karinthy por ties novelaro Norda vento;

(2) 5-paĝa (inkluzive fotojn) traduko de Silfer kaj Perla Martinelli el la gazeto Pesti Naplò (11.8.1929), en kiu Karinthy parolas pri la tiujara UK en Budapeŝto. Ĉi-lasta estas nova traduko de:

En la mondon venis nova sento,” el la hungara tradukis Lajos Tárkony, Hungara Vivo, 1968, n-ro 2, p. 14-15.

Jen "La cirko" de Karinthy, tradukita de Sándor Szathmári.

2017-03-15

Feathers / Plumoj & Esperanto (7)

Beʾer, Haim. Feathers [Notsot]; translated from the Hebrew by Hillel Halkin. Waltham, MA: Brandeis University Press; Hanover: University Press of New England, 2004. xiii, 235 pp.

I finally pulled this book off the shelf and read the novel (10-15 February). I found two additional references to Esperanto, quoted in my previous post. Feathers (published in the original Hebrew in 1979), like several contemporary Jewish novels, uses Esperanto as nostalgia for lost utopian possibilities. But what about the novel itself?

My initial reaction was: why the National Yiddish Book Center named this one of the 100 greatest works of modern Jewish Literature eludes me. This is deemed a classic of Israeli literature, but it just could not hold my interest or attention most of the way through. Perhaps my inattention is my own fault, but I was just not motivated to care. Stylistically, the novel is marvelous, but still . . . You might think I would be more interested in a collection of eccentrics and crackpots, but I just couldn't care about this Jewish cohort in Jerusalem. Note, however,  . . .

There are two outstanding features I should point out, the second of which is more compelling to me. In all of the scenarios covered, from the war of independence to the Yom Kippur war, not limited to actual wars, there is the constant presence of death and funerals. The title itself suggests the fragility of Jewish life and dreams.

The second feature is the Jewish gift for scorn and sarcasm. Here is one characteristic passage that also pertains to philosophy, autodidacts, utopians, and cranks:
"Now that you are a father yourself, how can you rationally explain such craziness?" How a boy who lacked nothing, whose teachers were men of such stature that some eventually became university lecturers, whose friends came from the very best of houses--how such a boy could have fallen for a shiftless low-life Leder was more than she could comprehend.

Since the conversation annoyed me, I replied that no one, not even I could know what had gone on in my mind and soul as a child. Nevertheless, I added, I believed that Leder was in his own fashion a philosopher, though an autodidact of course, and that my imagination had been fired by the world of utopian thought he had opened up to me.

My mother sarcastically repeated my big words and declared that even though she had no schooling and had never even been able to attend the Saturday night lectures at the community center, she knew enough to understand the difference between Leder and a philosopher.

"We're both adults now," she went on as we crossed the busy Jerusalem-Jericho road, "and it won't hurt you to hear the truth for once." She blamed Leder for my having dropped out of school. "You went to college thinking that a philosophy department was a lot of wise men sitting around with laurel wreathes on their heads and discussing Kant and Spinoza while solving the problems of the universe with hot air." [p. 42]
Various ideological factions in the Jewish community of the historical periods covered are mentioned: Zionists, anti-Zionists, Bolsheviks, rightists, Europe-oriented monarchists. The key figure is Mordecai Leder, disciple of Karl Popper-Lynkeus and leader of the Nutrition Army, dedicated to bringing the utopian project of minimal consumption into being.

This might be a fluke of my attentiveness, but I finally got absorbed in the novel with the death of Joseph Stalin. The anti-communist insults hurled at the Jewish Bolshies in Jerusalem are hilarious.

Leder becomes disillusioned with peaceful persuasion when Albert Schweitzer declines his invitation to become titular head of the movement, picks up a gun at the moment when Israeli right-wingers riot in protest of Israel's reparations deal with Germany, gets arrested, and goes downhill from there. The narrator's life with Leder ends in the 1950s, but the connection comes back to him in the final chapter when burying the dead from the Yom Kippur war.

So, despite my initial indifference, there appears to be something to be gleaned from this tale, the generalities if not the specifics: the craziness of dreamers, or perhaps the futility of all dreams, the discrepancy between people's self-conception and their lives, the interweaving of humor and tragedy, the evanescence of Jewish and all human life, the absorption and disappearance of the world one once lived, disorientation and memory, feathers scattered from living beings and blown all about, signalling the disruption of a fleeting existence.

Feathers / Plumoj & Esperanto (6)

Beʾer, Haim. Feathers [Notsot]; translated from the Hebrew by Hillel Halkin. Waltham, MA: Brandeis University Press; Hanover: University Press of New England, 2004. xiii, 235 pp.

I finally read the novel (10-15 February). I will report on it further, but here are two additional references to Esperanto I found:
Leder often reminisced to me about his years in the imperial capital. On one such occasion, we had walked as far as the train station at the beginning of the Valley of Refaim when he interrupted a formal lecture on the importance of Esperanto in the future Lynkean state to announce that he wished to rest for awhile beneath one of the shaded branches in the square outside the station. [p.36]
And:
The heavy winter rains had ruined them. [Leder's books] Their fancy cloth and leather bindings were waterlogged and cracked, and strips of Viennese newspapers from the turn of the century had peeled loose from their backings. The pages were stuck together in clumps as hard as bricks. I poked around in the pile like a hyena scavenging a dead lion. A brown manila envelope lay buried beneath the books. Its bottom had decayed into the soft, damp, verminous earth, but the black-bound notebooks inside were unharmed, apart from a pinkening at their edges from the moisture. The "Constitution of Lynkeania" announced the title page of the topmost notebook in Leder's handwriting. Yet apart from Popper-Lynkeus' minimum social program copied out from one of his books, some attempted translations from Esperanto, and a few sketches of the Lynkean state seal, the notebooks had nothing in them. [p. 218]