Jonathan Swift en Esperanto-vivo

Antonio De Salvo dufoje afiŝis pri Jonathan Swift:

Jonathan Swift (19 Oktobro 2020)

....kaj pli amplekse:

Jonathan Swift (30 Novembro 2019)

John Wilkins & Menace from the Moon

Now here's an interesting item!

Menace from the Moon. London: Jarrolds, 1925.

• Menace from the Moon (1925 novel) - Wikipedia, the free encyclopedia
• The Menace from the Moon (by Bohun Lynch): A review by Georges T. Dodds (SF Site, 2002)
• Lynch, Bohun (SFE, April 27, 2017)

See also:

• Philosophical and Universal Languages, 1600-1800, and Related Themes: Selected Bibliography
• Science Fiction & Utopia Research Resources: A Selective Work in Progress

Bohun Lynch (1884-1928) was known for other work, including his expertise as a caricaturist. This is his sole science fiction novel, which involves encountering the universal character of John Wilkins (1614-1672) on the Moon. Wilkins himself speculated on how one could travel to the Moon. This is documented in my earlier blog posts on Wilkins.

I was not aware of other uses of Wilkins in fiction, until now: according to the entry on Wilkins in SFE: The Encyclopedia of Science Fiction:

Wilkins appears as a character in Neal Stephenson's historical fantasia about the Enlightenment, The Baroque Cycle (2003-2004), where he is described as the author of a text called Quicksilver, which presumably represents a transubstantiation of Mercury (see above), a text named in the sequence.

There is some poetic justice here, given that the moon is the theme. This novel, unfortunately, is rarer than Lynch's other books. The Library of Congress, the world's largest library, has other books by this author but not this one. If I wanted to purchase a copy today, it would cost me US $120. 

Sándor Szathmári on the monomania of prophets

I already blogged on this subject on this blog:

Sándor Szathmári on the limitations of sages

But I found Szathmári's take on this so compelling, I finally wrote a comparable post on my Reason & Society blog:

Sándor Szathmári on the monomania of prophets

There I added a detail without explaining further: the boldfaced passage reminded me of an aspect of Hermann Hesse's Siddartha that irritated me when I read it as a teenager. Siddartha meets the Buddha, and objects that the Buddha is just babysitting his followers who have not experienced what the Buddha is preaching, the Buddha makes excuses for this, and Siddartha accepts this while moving on. So Hesse has it both ways. Hence Szathmári's commentary stood out for me. I repeat the key passage below. The translation is awkward, so I should re-translate it myself from the Esperanto:

"To be a bikru is also in fact a monomania; the erroneous belief that with the Behins there is a connection between the heard word and the brain. A bikru is a Behin whose only Behinity is that he doesn't realize among whom he lives; for it could not be imagined, could it, that somebody who was aware of the Behinic disease would still want to explain reality to them."

Wilkins to the Moon

This is not the first time in recent memory an article has been published on his subject and documented on this blog. Here is another one:

The Man Who Planned A 17th Century Moon Landing (Curiosity)

This article links to the Atlas Obscura article I previously documented. In this article the faulty scientific assumptions of the time are outlined. Wilkins, nevertheless, was a visionary of the scientific revolution.

John Wilkins' 17​th​-Century Moon Mission

I have blogged about this before, once in Esperanto, once in English. These historical tidbits keep getting rediscovered, this time by one of my favorite enterprises, Atlas Obscura:

The 17​th​-Century Moon Mission That Never Got Off the Ground 
by NATALIE ZARRELLI,
Atlas Obscura, May 03, 2017
(Dr. John Wilkins’ lunar ambitions were a little too lofty.)

Wilkins' ideas were a combination of forward-thinking scientific and technological notions and faulty speculation. His conception of space travel is outlined here. His creation of a universal language is also noted, more than once.  Here is a tidbit new to me:

' A century later, some of Wilkins’ eclectic passions were the butt of small jokes; in a 1784 letter, historian Horace Walpole wrote: “I discovered an alliance between Bishop Wilkins’s art of flying, and his plan of universal language; the latter of which he no doubt calculated to prevent the want of an interpreter when he should arrive at the moon.” '

Let me repeat a few relevant links (see my Esperanto post for non-English links):

By Wilkins:

“A Journey to the Moon Possible” [from The Discovery of a New World (1638)], in English Prose: Selections with Critical Introductions by Various Writers and General Introductions to Each Period; Vol. II. Sixteenth Century to the Restoration; edited by Henry Craik (New York: The Macmillan Company, 1916).

The Discovery of a World in the Moone: Or, A Discovrse Tending To Prove That ’Tis Probable There May Be Another Habitable World In That Planet. Printed by E.G. for Michael Sparke and Edward Forrest, 1638. 

By someone else:

Ballad of Gresham College (1663) 

Clarence Bicknell (27 oktobro 1842 - 17 julio 1918)

Hodiaŭ estas la naskiĝtago de la eminenta plurtalentulo, sciencisto kaj esperantisto Clarence Bicknell. Rimarku ke 2018 markos la centjariĝon de morto de Clarence Bicknell.

Mi jam blogumis pri li (precipe ĉi tie: rimarku la plurajn retligojn).

Nepre vizitu la retejon de Clarence Bicknell. Sub rubriko Novaĵoj kaj opinioj vi trovos interesajn aldonaĵojn, ekz. In Clarence's Time - Esperanto Conference 1906.

En Facebook troveblas Clarence Bicknell Association.

Karel Čapek & Esperanto (7)

Mi lastatempe pensas pri Karel Čapek pro du kialoj. Unue, mi dum kelkaj jaroj pensas de tempo al tempo pri lia malutopia romano Milito kontraŭ salamandroj, kiun mi legis en liceo (en la angla, kompreneble) antaŭ 45 jaroj, kaj kiu estas plene aplikebla al la aktuala epoko.

Due, ĉi-sezone okazas serio da eventoj subtenata de la Ĉeĥa ambasadejo en Vaŝingtono pri Čapek okaze de lia 125a naskiĝdatreveno:

     Mutual Inspirations Festival 2015 - Karel Čapek

Mi jam bloge afiŝis pri la multaj liaj verkoj haveeblaj en Esperanto, interreteje kaj ne. Mi ĵus retrovis libreton ....

     Karel Čapek (Unu el reprezentantoj de la ĉeĥa literaturo kiel fenomeno universale homa; Antologieto el lia verkaro kun konciza priskribo de lia signifo, biografio kaj bibliografio); kunlabore kun Societo de Fratoj Čapek enhave preparis Jiři Karen [pseŭd. de Ladislav Podmele]; esperantigis Josef Vondroušek. Prago: Ĉeĥa Esperanto-Asocio / Panorama, 1987. Paco: Literatura suplemento, 1987, n-ro 1. 32 p.

Mi jam priblogis sed jen ripetas jene:

Jen la enhavo:

Pri signifo de Čapek-verkaro kaj la personeco / Jiři Opelik (2-3)
Biografio de Karel Čapek kaj liaj verkoj / František Burianek (3-5)
Karakterizaĵo de l'enhavo kaj tendencoj en la verkaro de fratoj Čapek kaj nome de Karel Čapek ĝis nun ne tradukita Esperanten [resumoj] (5-13)
Fragmento de la romano, kiu ankoraŭ ekzistas en manuskripto "Konferenco en Vaduco" (13-15)
Afero Makropulos (1922), teatraĵo. Fragmento el la tria akto. (15-17)
El Vivo de Insektoj. Fragmento el la unua akto. Papilioj. (17-19)
Fragmento el Granda Polica Fabelo (20-21)
Fragmento el al romano Hordubal (22-24)
Fragmento el la romano Meteoro (24-25)
Fragmento el la romano Ordinara Vivo (26-27)
(Plu pri tradukoj en Esperanto: 28-31)
Klarigoj (32)

Post 1987 aperis pluaj tradukoj. Jen retejo kiu ilin dokumentas:

     Karel ČAPEK: Česká literatura v esperantu

Pri verkoj por kiuj mankas Esperantaj tradukoj nun interesas min unu, sed evidente ne tute: listita estas nepublikigita parta traduko: Fabrikejo de Absoluto - ĉap. 2-3 (tr. R. Hromada)

Jen priskribo en la supre menciita libreto Karel Čapek (p. 10):

Fabriko je Absoluto, romano, felietono (1922)

Motive: fisio de materio. La inventon de inĝeniero Marko aĉetas sinjoro Bondy, prospere komercas pri ĝi, inundas per ĝi la tutan mondon. El la fisiita materio emanas mistera Absoluto. Ĝi kapablas fari miraklojn, ankaŭ produktajn. Sed en la mondo de homoj ĝi ne konvenas, ĝi dezorganizas la ĝisnunan socian ordon, dissemas konfuzon. Ĝi estas kontraŭeklezia kaj antireligila teatraĵo. Ĝi kritikas episkopon, kiu ne volas agnoski la Absoluton, nur post kiam la eklezio misuzas ĝin por siaj interesoj. Ĝi estas vero pri la preso, kiu informojn adaptas laŭ bezonoj kaj interesoj de posedantoj. Vero pri idealistoj, kiuj sin organizas por vastigi humanismon, sed estas ridinte senpovaj, vero pri grandpotencoj, kiuj dividas al si la mondon kaj vualas sian rabistadon por frazoj. Ĝi estas kritiko de kia ajn fanatikismo, altigado de sia vero je la vero absoluta, kritiko pri maltoleremo kaj fanatikismo. Ĝi estas revuo de ĉiuj difektoj kaj mavaĵoj de l’socia vivo. Kiam la homaro preskaŭ formurdis sin, diras soldatoj de la Lasta Batalo: “Ne plu ni ludas”. Post jaroj ili kunvenas en gastejo kaj dum la manĝo ili fratiĝas. Laŭte ili eldiras tion, kion la aŭtoro per la teatraĵo volas diri: “Denove do tie, kie ni estis antaŭ la milito” . . . neniun veron oni povas elbatali . . . ĉiu kredas sian eminentan di-sinjoron, sed ne kredas al alia homo, ke tiu ankaŭ kredas je io bona. Homoj unue kredu al homoj kaj la cetero jam venos . . .

La romano evitas la tradiciajn imagojn pri romanoj. La aŭtoro uzis diversajn ĝenrajn elementojn, atencis la tradician konstruon de romano. Li uzis felietonon, riportojn, groteskojn. Tial li prezentis buntan kalejdoskopan bildon de la socio. La formo estas funkcia. Ĝi estas mesaĝo pri homeco, esprimas kredon pri homo, pri ordinaraj homoj. Li parolas pri tio, kio malutilas al homoj, kio pelas ilin en militon, kio starigas ilin kontraŭ sin . . .

John Wilkins & irony (2)

I have created a web page with the relevant chapter in Wilkins where he discussed irony, along with a supplementary bibliography and web links:

• An Essay towards a Real Character, and a Philosophical Language (1668): Part III: Philosophical Grammar: Chapter 9: Syntax 
  by John Wilkins (with additional links & bibliography)

I have also updated the other two relevant bibliographies:

• Irony, Humor, & Cynicism Study Guide
• Philosophical and Universal Languages, 1600-1800, and Related Themes: Selected Bibliography

Here are the most relevant links and references not included in my previous post (but all are included in the web page on Wilkins):

Shady Characters: The secret life of punctuation:
Irony & Sarcasm marks, part 1 of 3 by Keith Houston

Trettien, Whitney Anne. ‘The Sound of the Printed Letter’: Orthography, Orthoepy, Print and Dictionaries in Print Culture. Thesis, Hood College, 2007. See also author’s web site.

‘The Sound of the Printed Letter’: Orthography, Orthoepy, Print and the Naturalization of English Dictionaries. Queen’s University, June 3-5, 2010. Excerpt from full work (above).

The Republic of Codes: Cryptographic Theory and Scientific Networks in the Seventeenth Century by Robert Batchelor, November 1, 1999 [Work in Progress]

Word and Self Estranged in English Texts, 1550-1660; edited by L. E. Semler, Philippa Kelly. Burlington, VT: Ashgate Publishing Company, 2010.

John Wilkins & irony

You learn something old every day. For close to 50 years I've known about John Wilkins' An Essay towards a Real Character, and a Philosophical Language (London, 1668), but I didn't know about this.

Irony punctuation - Wikipedia, the free encyclopedia

"In 1688, John Wilkins in his famous Essay Towards a Real Character and a Philosophical Language proposed using an inverted exclamation mark to punctuate ironic statements."

The source cited for this tidbit is:

Houston, Keith (2013). Shady Characters: The Secret Life of Punctuation, Symbols & Other Typographical Marks. New York & London: W. W. Norton & Company, Inc., pp. 212–214.

Much more detail is provided here:

"Ironic Serif: A Brief History of Typographic Snark and the Failed Crusade for an Irony Mark" by Maria Popova (Brain Pickings)

In the ancient world, however, humorists relied on their audience’s intellect to detect the irony and didn’t find it necessary to flag it as such. But by 17th-century England, writers had become increasingly restless about pointing out irony readers might miss, and so the first documented punctuation mark denoting irony was born in 1668, the brainchild of the English vicar and natural philosopher John Wilkins — brother-in-law of the royalists’ bête noire Oliver Cromwell, one-time head of Trinity College (of which pioneering astronomer Maria Mitchell wrote in her diaries that “in the opinion of a Cambridge man, to be master of Trinity is to be master of the world”), and eventually appointed as the first secretary of the newly founded Royal Society. Wilkins was a kooky character, who believed the moon was inhabited by aliens, proposed the construction of submarine “Arks,” invented transparent beehives that allowed for the extraction of honey without killing the bees inside, and wrote the very first book on cryptography published in English. But his most memorable accomplishment was the publication of his Essay Towards a Real Character and a Philosophical Language, in which he proposed, two centuries before the invention of Esperanto, a new universal language of letters and symbols — a sort of “steroidal, all-encompassing Dewey Decimal System where concepts were organized into a rigid hierarchy.”

Houston amplifies on the concerns of that era, characterized as "information overload". Popova continues:

What prompted Wilkins to propose this punctuational improvement remains unknown, but we do know that he was neither the only nor the first thinker who pondered the problem. Some sixty years earlier, the revered Dutch Renaissance humanist and social critic Desiderius Erasmus, after whom Rotterdam’s prestigious Erasmus University is named, lamented the lack of punctuation for irony, observing that “irony has no place, only different pronunciation.”

We do not know whether Wilkins was aware of Erasmus' comments. In any case, Wilkins' lesser-known proposal sank along with his highly touted artificial language, which Houston characterizes as the "last best hope" of the philosophical-language movement of the era. The balance of the ill-fated history of the irony mark, which continues to our day, is an equally fascinating story, and the question is addressed as to why it never caught on, even in the Internet era.

Considering that the purpose of the philosophical language movement was to create a logically tight structured means of discourse as an aid to the scientific revolution, it is all the more ironic that Wilkins would also be concerned about irony.

Further research is indicated.

Additional links:

Irony, Humor, & Cynicism Study Guide

Philosophical and Universal Languages, 1600-1800, and Related Themes: Selected Bibliography

An Essay Toward a Real Character and a Philosophical Language by John Wilkins

Ironisigno- Vikipedio

George Psalmanazar revisited

Mi jam blogis pri George Psalmanazar. I already blogged about George Psalmanazar in Esperanto. Here is an interesting article on the famous charlatan:

Made in Taiwan?: An Eighteenth-Century Frenchman’s Fictional Formosa by Benjamin Breen, The Appendix, Vol. 1, no. 4, October 2013.

This is a popular article with some impressive illustrations. Breen links Psalmanazar's fabrications to contemporaneous imaginary vojages of Jonathan Swift and others, including fictions passed off as fact, and to the ideological themes of the day. Apparently Psalmanazar "inspired" Swift. At the end, there is a reference to Jorge Luis Borges' story "Pierre Menard".

Breen also published a scholarly article:

Breen, Benjamin. "No Man Is an Island: Early Modern Globalization, Knowledge Networks, and George Psalmanazar’s Formosa," Journal of Early Modern History 17 (2013) 391-417.

From the abstract:

The divergence between Psalmanazar’s personal credibility and the longevity of his invented facts sheds light on the nature of evidence and information networks in early modern globalization. This episode highlights the imperfect and contested nature of early modern communication network.

There is a fantastic computerized reconstruction of early modern knowledge networks:

Mapping the Republic of Letters: Electronic Enlightenment Correspondence Visualization

This is the most comprehensive work on Psalmanazar:

Keevak, Michael. The Pretended Asian: George Psalmanazar's Eighteenth-Century Formosan Hoax. Detroit: Wayne State University Press, 2004.

Libroj kaj aliaj aferoj en Esperanto: du retejoj

Hodiaŭ mi trovis la jenan utilan retejon:

 Libroj en Esperanto - STUDIO

Troveblas ligoj al aliaj retejoj kiuj havas e-librojn, sonlibrojn, recenzojn, videojn, ktp. Unu el la ĉefaj rubrikoj-retligoj estas ĉi tiu mia blogo. Estas sekcio pri Noam Chomsky en Esperanto.

Oni povas ankaŭ elŝuti librojn. Atentu kelkajn ekzemplojn:

Tiele Parolis Zaratuŝtra de Friedrich Nietzsche, tradukis W. A. Verloren van Themaat

Paŝoj al Plena Posedo de William Auld

Jen ligo al alia interesa retejo, La Esperanta Librejo. Troveblas multaj libroj en HTML-formato:

Auld William Paŝoj al plena posedo – lernolibro por progresantoj.

Burroughs Edgar Rice

Ĉe la koro de la Tero – tradukis Gary Mickle.
Princino de Marso – tradukis K. R. C. Sturmer.
Tarzan de la Simioj – tradukis Donald J. Harlow.

Ефре́мов Ива́н Анто́нович (Efremov Ivan Antonoviĉ)

La nebulozo de Andromedo tradukis Jurij Finkel.  

 

Lem Stanisław Elektitaj rakontoj

Nałkowska Zofia Medalionoj – tradukis Tadeusz Hodakowski.

Verne Jules (Julio Vern)

La Mistera Insulo  – tradukis Jerzy Wałaszek. (prilaborata)

Clarence Bicknell (1842-1918)

Clarence Bicknell (1842-1918) estis eminenta angla esperantisto, kiu ankaŭ verkis originale kaj traduke.

Estas ankaŭ anglalingva artikolo pri li en Wikipedia, kaj manpleno de originalaj kaj tradukitaj poemoj kaj himnoj en Vikifontaro.

Ekzistas Biblioteca-Museo Clarence Bicknell (en la itala).

Oni trovos ankaŭ datumbazon de nacilingvaj sciencaj verkoj de Bicknell.

La plej grava fonto tamen estas la retejo (kvarlingva) Clarence Bicknell, kun perspektivo soleni la venontan centjaron de lia morto. Jen la ĉefpaĝo en Esperanto. Bicknell estis multtalenta homo: enestas sekcioj pri lia vivo ĝenerala kaj kiel artisto, botanisto, arkeologo, esperantisto. Oni celas traduki ĉiujn retpaĝojn al Esperanto kaj bezonas la helpon de esperantistoj. Estas jam Esperanto-sekcio . . .

en la angla | en Esperanto

Jen subsekcioj:

Hymns | Himnoj
Poems | Poemoj

Notu ankaŭ la sekcion Downloads |.

Jen verkoj de Bicknell diversreteje:

Thomas Moore, La lasta rozo: tradukoj de Clarence Bicknell & Antoni Grabowski

Clarence Bicknell: El: «Aŭtuno»

Ĉe Literaturo en nia Esperanto-mondo:

Adiaŭ!
Versaĵo pri Amo
La maro

La elmigrintoj / The Emigrants, de Clarence Bicknell, translation by William Auld

Kaj finfine, miareteje:

"La Sekreto de Amo" [Never seek to tell thy love] de William Blake, tradukis Clarence Bicknell

Kiel vi vidos, mia elserĉo de ĉi-lasta havas interesan historion: mi unue eltrovis ĝin en bibliografio pri Blake, kaj la fonto ne estis esperantista sed obskura japanlingva revuo pri Blake kaj Whitman.

John Wilkins (1614–1672) : artefarita lingvo & vojaĝo al Luno

John Wilkins estas bone konata (ankaŭ inter esperantistoj) kiel pionira verkinto de artefarita aprioria 'filozofia lingvo'. Li estas eminenta ankaŭ kiel kunfondinto de la 'Royal Society' (t.e. Reĝa Societo, pionira brita scienca institucio) kaj promocianto de la nova scienco.

Oni povus ankaŭ konsideri lin pioniro de sciencfikcio kaj konceptigo de interplaneda vojaĝado. Jen lastatempe enretigitaj aferoj:

• Ebleco de Vojaĝo al la Luno (el La Eltrovo de Nova Mondo) de John Wilkins, tradukis William Auld. El verko de 1638.

• Ballad of Gresham College (1663)
  El satira poemo/kanzono pri la Reĝa Societo, alude al la filozofia lingvo de Wilkins

William Blake vs 17th-18th century linguistics (2)

Essick, Robert N. William Blake and the Language of Adam. Oxford: Clarendon Press, 1989.

See previous post on this topic for table of contents, etc. And see my web site for:

•      Introduction: on the state of scholarship on Blake as artist & as poet, & on previous studies of Blake's linguistic concepts, the focus of this book: Blake compared to the rationalist & empiricist linguistic ideas of the 17th & 18th centuries


•      William Blake vs Rationalist Linguistics (Excerpt) from Chapter 3: Natural Signs and the Fall of Language; pp. 133-135.

William Blake vs 17th-18th century linguistics

Essick, Robert N. William Blake and the Language of Adam. Oxford: Clarendon Press, 1989.

Contents

       List of Plates                                                                      ix

       Note on Texts                                                                      x

       Introduction                                                                         1

1.    Adam Naming the Beasts and its Companions            6

2.    In Pursuit of the Motivated Sign                                     28

3.    Natural Signs and the Fall of Language                        104

4.    Language and Modes of Production                              160

5.    The Return to Logos                                                        195

       Afterword: Romantic Languages and Modern

            Methodologies                                                           237

       Bibliography                                                                   240

       Index                                                                               261

Here two usually distinct lines of humanistic inquiry intersect: Blake studies and the history of linguistics and the scientific revolution. Conceptions of language and signification, evolving with the rationalism and empiricism of early modern philosophy and science, are challenged by Blake’s radically different world view.

Of particular interest here is Chapter 2, in which Blake’s view of language is contrasted with the philosophical languages of the 17^th and 18^th centuries—Wilkins, Dalgarno, etc.—a comparison one does not often see. See also pp. 133-135 for more on John Wilkins.

Presumably here one can learn more about the historically evolving dialectic between scientism and romanticism in the modern world.

Miĥail Lomonosov (& Farlingo)

Miĥail Lomonosov (1711-1765) estis rusa sciencisto kaj poeto, multtalentulo kaj ŝlosila eminentulo. La artikolo en Vikipedio donas malmultajn informojn. Mi ne trovis tradukon el lia verkaro en Esperanto: ĉu ekzistas?

Mi trovis pli ampleksan biografion ĉe retejo de Matvei & Vladimir Farber, kiu provizas multlingvan dokumentadon de propra artefarita lingvo Farlingo:

M. V. Lomonosov

La patro de la ruso scienco , Miĥail Vasiljeviĉ Lomonosov, naskiĝis 8.12.1711 en norda vilaĝo Miŝaninskaja de Arĥangelska gubernio.

Filo de kamparano, li multe revis pri lernado, kaj kiam li estis 19 jara, li piediris Moskvon por realigi sian revon. Lomonosov lernis en Slava-Greka-Latina Akademio en Moskvo, en Kieva Eklezia Akademio kaj en Universitato ĉe Peterburga Akademio de sciencoj. En 1736-41 M. V. Lomonosov studis naturajn kaj teknikajn sciencojn eksterlande.

En 1742 li estis adjunkto de fizika klaso kaj en 1745 - Profesoro de kemio - akademiano ĉe Peterburga Akademio de sciencoj. Ĝis la morto Lomonosov staris en la centro de scienca agado en la Akademio. En 1748 Lomonosov fondis ĉe la Akademio kemian laboratorion, kie studentoj faris ne nur sciencajn esplorojn, sed ankaŭ praktikajn laborojn. En tiu laboratorio li prelegis sian kurson "Enkonduko en veran fizikan kemion"(1752-1753). Lomonosov konstruis multajn laboratoriajn optikajn aparatojn kaj instrumentojn, kaj komencis krei rusan sciencan-teknikan terminaron. En 1756 Lomonosov faris famajn eksperimentojn kun metaloj bruligataj en fermita ujo, kiuj donis la unuan nepridiskuteblan pruvon pri konservo de substanco dum kemiaj reakcioj kaj pri rolo de aero dum la procedo de bruligado. Spite al la akceptitaj tiamaj teorioj Lomonosov insistis , ke fenomenoj, observataj dum varmigo, estas rezulto de mekanika movado de materiaj parteroj. Lomonosov distingis konceptojn pri korpusklo (molekulo) kaj elemento (atomo), kio estis akceptita nur en 19-a jarcento.

Lomonosov klarigis tiajn fenomenojn kiel fulmo, arkta lumo, kaj disvolvis originalan teorion pri elektraj fenomenoj, kiu neis ekziston de speciala elektra materio. Fenomenojn de la naturo li ĉiam rigardis de la materialisma vidpunkto. En 1761 li konstatis, ke la planedo Venuso estas ĉirkaŭita per atmosfero.

En sia fama verko "Pri tavoloj de la Tero" (1763) Lomonosov montris, ke teraj tavoloj estas rezulto de komplikaj procedoj, kiuj okazas en la naturo. Li priskribis kaj korekte klarigis la formadon de multaj tre gravaj utilaj mineraloj, inter ili karbo, torfo kaj bruligeblaj skistoj.

Lomonosov konstante kunligis teorion kun praktiko kaj insistis pri disvolvo de rusa industrio, minmetalurgio kaj agrikulturo. Li batalis por sendependo de Rusio kaj la solvon de la problemo li vidis en la kreo de ĉiubranĉaj produktaj fortoj. Plimultigon de laborkapablaj homoj li opiniis necesa kondiĉo por progresanta disvolvo de la lando.

Lomonosov montris grandan intereson pri la problemoj de ĉirkaŭpolusaj terenoj kaj Nordmara vojo, kies politikan kaj ekonomian signifon li opiniis tre grava. Lomonosov kreis la unuan klasifikon de glacioj kaj esprimis hipotezon pri ekzisto de granda glacia drivo en Arktiko.

Multon faris Lomonosov por progreso de rusa arto. Li restarigis en Rusio mozaikan arton. Kun siaj lernantoj li kreis rimarkindajn mozaikajn portretojn - Petro I (1754), kaj aliajn, patriotisman bildon "Poltava batalo"(1762-64), rimarkinndan pro forto de koloroj. Li skribis verkon "Ideoj pri pentrartaj bildoj el rusia historio"(1764). De 1763 Lomonosov estis honora ano en Peterburga Akademio de Artoj.

Laŭ iniciato de Lomonosov kaj dank' al lia energio en 1755 estis fondita Moskva univeresitato (nuntempa universitato je nomo de Lomonosov). Laŭ lia insisto en la universitato estis permesite lerni ne nur al nobeloj, sed ankaŭ al reprezantantoj de aliaj socitavoloj.

Lomonosov estis reformanto de literatura rusa lingvo. Liaj verkoj: "Mallonga gvidilo al ritoriko" (1743-1748), "Ruslanda gramatiko" (1755-1757) kaj aliaj faris komencon al scienca studado de rusa lingvo. Lomonosov kreis teorion pri "tri stiloj" en rusa lingvo (alta, meza kaj malalta), kiu sukcesigis alproksimiĝon de literatura lingvo al vivanta popola parolo. Li kreis teorian bazon por la reformo de rusa versokreado kaj fondis silabotonikan sistemon, kiu fariĝis fundamento por rusa poezio ĝis la 20-a jarcento. Kiel poeto Lomonosov estis la plej granda reprezentanto de rusa klasicismo. Liaj odoj kaj versoj propagandas reformigan agadon de Petro I, gloras sciencon, disvolvon de produktaj fortoj de la lando kaj ĝian nacian kulturon. Per siaj laboroj Lomonosov pliriĉigis preskaŭ ĉiujn fakojn de la scienco. Lomonosov estis fama ne nur en Rusio, sed ankaŭ eksterlande. En 1761 li estis elektita ano de Sveda Akademio de sciencoj kaj en 1764 honora ano de Bulonja Akademio. Kelkaj geniaj konsideroj de Lomonosov eniris en la vivon nur post Granda Oktobra socialisma revolucio. Rusa popolo honoras memoron pri rusa granda sciencisto - la Patro de la Rusa Scienco.

Boris Tokarev / B. Tornado

Jen pri Boris Vladimiroviĉ Tokarev (OLE). Vi povas legi pri liaj faroj kiel profesiulo kaj esperantisto, kaj pri liaj verkoj: notu la pseŭdonimon Tornado. Mi scivolas pri liaj beletraj sciencfikciaj kaj filozofiaj verkoj, precipe Ardes kaj Vivo de Prometeo.

Sed li verkis ankaŭ poemojn. Jen unu, el retejo Literaturo en nia Esperanto-mondo:

Doloro

de Boris Vladimiroviĉ Tokarev (Bonifatij Vasiljeviĉ Tornado)

 Ĉiun larmon klaran plantu en la rimo,
ĉiun spiron ĝeman ligu kun la son'.
— N. Hoĥlov

Ho, sata anim'; ĉu scipovas vi krei?
Ne fontas el gajo poeta inspir';
ĝi venas el akre turmenta sopir',
nur aman suferon ĝi povas obei.

Kaj gutas la sango per versoj ardantaj,
la sentoj tempestas en nigra senfund',
kaj fluas sopir' el anima profund',
brilante per sonoj de kant' diamanta.

Mizera poeto! Ĉu rajtas vi plendi?
Vin de la sufer' ne arogu defendi,
ĉar nutras de l' amo vin dolĉa dolor';

en ĝi estas vivo, kaj riĉo anima,
en ĝi - tuta mondo, eterna, senlima;
kaj estas feliĉa per ĝi mia kor'.

(FONTO: Heroldo de Esperanto, N-ro 4-5 (1485-86), 46-a jarkolekto, 16-an de marto 1970.)

Ralph Dumain leads seminar on "Voyage to Kazohinia" at CUNY (2)

Under the auspices of the Center for the Humanities of the Graduate Center of the City University of New York, I was invited to lead a seminar on Voyage to Kazohinia, a unique utopian / dystopian novel by Hungarian Esperantist Sándor Szathmári, as part of the seminar series Possible Worlds, Alternative Futures.

The seminar took place on 7 March 2013. I began with a ten-minute introduction, which I will convert into a publishable piece. The discussion that followed took up the balance of the two-hour seminar. The dozen attendees all contributed the most stimulating ideas. I have summarized a number of the most important of these ideas in a guest blog post:

Ralph Dumain Guest Blog Post: Reflections on Voyage to Kazohinia Seminar

Ralph Dumain leads seminar on "Voyage to Kazohinia" at CUNY (1)

Above is the poster for my seminar.

Below are the various announcements on CUNY (City University of New York) blogs:

Ralph Dumain on "Voyage to Kazohinia"

CUNY Academic Commons: Possible Worlds, Alternative Futures: The Utopian Studies Seminar of CUNY

March 7: Seminar with Ralph Dumain on Voyage to Kazohinia

Some Resources in Preparation for Thursday’s seminar

Podcast by Ralph Dumain

The Center for the Humanities:Possible Worlds, Alternative Futures: Utopianism in Theory and Practice

Ralph Dumain on "Voyage to Kazohinia"

Here is a quick snapshot of an electronic bulletin board (posted at various places in the building) advertising the event:

Here is a photograph taken at the seminar, courtesy of Neil Blonstein:

I began with a 10-minute introduction. A lively discussion followed, the attendees, consisting mostly of professors and graduate students, all of whom asked key questions and contributed important thoughts on the subject. The event was a smashing success. I will write up a full report.

Sándor Szathmári on the limitations of sages

I re-read Sándor Szathmári's classic Voyage to Kazohinia a few days ago, savoring it afresh. Kazohinia consists of two societies: the extreme rationalists the Hins, and the extreme irrationalists the Behins. Twice Gulliver's Hin advisor Zatamon explains the dysfunction that is subjectivity in the brain's reception of the sun's cosmic rays, in chapter 8 while Gulliver resides among the Hins and in chapter 18 after Gulliver is rescued from the Behins.

I am presenting a priceless passage which I highlighted in my previous reading and in this one. The bikru are the rare prophets and sages among the Behins who are routinely martyred, deified, and whose wisdom is ignored or violated. But Zatamon finds a fatal flaw in them:

"The Behin' s brain doesn't separate self-radiation from the cosmic rays and that the receiver distorts in a complicated manner only confirms the fact of distortion. The more they know the more foolishly they will think; the hungrier they are the more food they will throw out; the less struggle required to produce our daily bread, the more they will kill each other for it; and when they writhe hungrily, sick and suffering they will hope to regain their strength through the "breath" of the mufruk, the kipu, the boeto, the yellow pebble or the salvation of the knife."

"There were also quite sensible Behins," I put in. "I heard of some bikru..."

"Yes, there are ones whose intellect understands the necessity of the kazo but their being is still Behin and this renders their way of thinking imperfect and prevents them from achieving full perception."

"What do you mean by that?"

"Their obsessions are characteristic of the Behins. The imagined misbeliefs."

"And what of the bikru?"

"Don't speak of 'the' bikru. You shouldn't think that they had only one bikru. There were several. Perhaps, you, too, might have become one of them."

"Indeed?!" I looked at him flabbergasted.

"Yes. They burn every bikru first. Later they recognize him because, as you yourself have seen, they have minds but the self-radiation doesn't allow them to dominate clearly and as soon as it comes to words, to say nothing of deeds, everything becomes reversed. The bikrus, however, have the ability to manifest their intelligence but, as I have said, in their being they are Behins and they are not free of imperfections and fixed ideas."

"Of fixed ideas? What is this fixed idea?"

"To be a bikru is also in fact a monomania; the erroneous belief that with the Behins there is a connection between the heard word and the brain. A bikru is a Behin whose only Behinity is that he doesn't realize among whom he lives; for it could not be imagined, could it, that somebody who was aware of the Behinic disease would still want to explain reality to them."