Hungara Literaturo pere de Ĉina Radio Internacia

“Hungara Literaturo” (17:50) verkis László (Ladislao) VIZI por Ĉina Radio Internacia, laŭtlegis Jianping ZHAO. 2017-02-27.

@ 3:25: Nyugat (Okcidento). Hungaraj kleruloj kaj verkistoj subtenis Esperanton.

@ 5:32-7:00: Karinthy & Vojaĝo al Faremido.

Plu pri Nyugat. Kalocsay, poste Baghy. Nyugat modelo por Literatura Mondo. Sándor Petőfi, Dezső Kosztolányi, János Arany, k.a.

Karinthy & Kosztolányi

Mi trovis la jenan foton de hungaraj verkistoj Frigyes Karinthy & Dezsõ Kosztolányi ĉe Twitter; mi ne scias la fonton.

Karinthy et al on the Literature Map

I found an unusual web site:

Literature Map - The Tourist Map of Literature

You type in an author, and if it is in the database, the site yields a map of other authors you might like.

So I typed in some of my favorite Hungarian authors, most of whom are not in the database, and then a few of my favorite Eastern European dystopian authors.

Frigyes Karinthy yields Franz Kafka, J. M. Coetzee, Ivan Goncharov , George Orwell, John Williams.

Dezsõ Kosztolányi: Thomas Mann, Viktor Pelevin, Chekhov, Anais Nin, Italo Calvino, Kurt Vonnegut, et al, and without the accent marks: Franz Kafka, Georges Perec.

Miklos Banffy: Heinrich Heine, Shakespeare, Descartes, Goethe, Willa Cather, Charles Dickens, Jane Austen, Charlotte Bronte, Emily Bronte, Harper Lee, Per Pettersen.

Istvan Örkeny yields Joseph Heller, Louis-Ferdinand Celine, John Edward Williams, Samuel Beckett.

Karel Čapek with the accent, gives me Vaclav Havel and George Orwell; without the accent, Bob Dylan, John Lennon, George Harrison, and farther away, a whole bunch of writers.

How could Yevgeny Zamyatin possibly give me Margaret Mitchell or Henry Kissinger? Along with real writers.

Karinthy en Literatura Foiro (2)

Mi jam afiŝis pri la enhavo de Literatura Foiro n-ro 286, aprilo 2017, kies precipa temo estas Frigyes Karinthy. Jen la kovrilo:

Karinthy en Literatura Foiro

Aperas en Literatura Foiro numero 286, aprilo 2017, temo de Frigyes Karinthy, kun ties bildo sur la kovrilo.

Laŭ anonco de Esperanta Civito:

"Literatura Foiro" daŭrigas la esplorojn pri la aŭtoroj en kies verkoj aŭ eĉ vivo rolis esperant(ist)o. Ĉi-jare, post Bulgakov, jen la vico de Frigyes Karinthy, eminenta esperantano, kiu interalie inspiris nian Sándor Szathmári. Giorgio Silfer dediĉas al ĝi eseon, apud traduko de grava specimeno. Laŭ liaj esploroj, la graveco de Karinthy, kiel esperantano kaj kiel gvidanto de la hungara PEN, endas je rekonsidero, dum alia hungaro indas je pli granda atento en ambaŭ direktoj: Dezsö Kosztolányi.

Laŭ Carlo Minnaja, la koncerna enhavo estas jena:

(1) 3-paĝa artikolo de Silfer, kun interne longa fragmento de Szathmari rilate al la novelo de Karinthy "La cirko," kun bildoj; ankaŭ ĉerpaĵo el la antaŭparolo de Karinthy por ties novelaro Norda vento;

(2) 5-paĝa (inkluzive fotojn) traduko de Silfer kaj Perla Martinelli el la gazeto Pesti Naplò (11.8.1929), en kiu Karinthy parolas pri la tiujara UK en Budapeŝto. Ĉi-lasta estas nova traduko de:

“En la mondon venis nova sento,” el la hungara tradukis Lajos Tárkony, Hungara Vivo, 1968, n-ro 2, p. 14-15.

Jen "La cirko" de Karinthy, tradukita de Sándor Szathmári.

Dezsõ Kosztolányi en Esperanto

Dezsõ Kosztolányi (1885-1936) estis grava hungara verkisto. (Rigardu ankaŭ la retpaĝon de RÁTKAI Árpád: ESPERANTALIOJ EN HUNGARIO kaj en kelkaj translimaj urboj.)

Oni jam tradukis lin en Esperanton en la Hungara Antologio de 1933:

Poezio (140-8):

El la »Lamentoj de kompatinda knabeto«
Kvieta pura poemo
Kio postrestis
Bato

Prozo:

Esti jam denove bonfaras (347)

... kaj en la Hungara Antologio de 1983 (198-212):

Kiel iu, falinta sur la rel' (Kálmán Kalocsay)
Nun mi revadas pri koloraj inkoj (Márton Fejes)
Karn' mi estas (Márton Fejes)
Mi ne povis kanti al vi... (Márton Fejes)
Rozkolora lampo (Kálmán Kalocsay)
Post via jar' kvardeka (Kálmán Kalocsay)
Aŭrora ebrio (Márton Fejes)
Aurelius (T. Kiss)
Bano (T. Vaskó)

Trovebla interrete estas:

Vojaĝbildo: Stokholmo de Dezsö KOSZTOLÁNYI, elhungarigis Ferenc SZILÁGYI, Norda Prismo, 57/5, p. 280.

Mi aparte ŝatas la subtilan punkton de la finaj versoj, kiuj cetere rememorigas min pri temo de aliaj hungaraj verkistoj (lingvo, socia fremdeco, izolo):

Silentas ĉiuj kaj ankaŭ mi silentas,
sed ĉi silentoj ne kuntuŝiĝos pare,
ĉar estas jene: silentas ili svede
kaj mi hungare.

Antaŭafiŝe troveblas poemo "Mi estas ĉiel" (trad. Ferenc Szilágyi).

Atentu ankaŭ la trakton de Kosztolányi en:

Rátkai, Árpád. "La beletra rondo de la revuo Nyugat kaj la Internacia Lingvo," Beletra Almanako, n-ro 8, junio 2010, p. 63-95.

Kosztolányi estis esperantisto kaj apoganto de la lingvo dum jardekoj. Rátkai kontraŭdiras la supozon de skeptikismo fare de Kosztolányi pri Esperanto kiel literatura lingvo cititan en la jena verko:

On the Death and Life of Languages de Claude Hagège

Oni trovas la saman deklaron kontraŭ artefaritaj lingvoj en:

Languages of Exile and Community in Dezső Kosztolányi's Esti Kornél Cycles by Adriana Varga

Ĉiuokaze, oni trovas en la verkaro de Kosztolányi oftan priokupadon flanke de hungaraj verkistoj pri la karaktero de la lingvo, komunikeblo kaj tradukeblo de signifoj.

Dezső Kosztolányi: "Mi estas ĉiel"

     Mi estas ĉiel

     Dezsö Kosztolányi

Mi estas ĉiel enregistradita,
min priregistris ĉiaspeca list’,
en ŝim-odora, griza oficejo
pri mi okupas sin la oficist’.

Ho dentknarigo, ho malhumiligo!
Mi vivas sen libero en karcer’,
ne estas mia eĉ la man’, eĉ kapo,
piedo; ĉio estas nur afer’.

Prefere vivus mi en la dezerto
aŭ putrus sub la ter’, sub morta pist’,
ĉar estas ĉiel mi registradita
kaj min prinotis ĉiaspeca list’.

---

El la hungara: Ferenc Szilágyi