Italo Calvino en Esperanto (4)
“Fantasto, realo kaj medito”: recenzo de La kosmokomikoj kaj Palomar de Italo Calvino kun biografiaj informoj, de Carlo Minnaja, en La Ondo de Esperanto, 2024, №1 (319).
Esperanto-blogo, kelkfoje blago, de Ralph Dumain
“Fantasto, realo kaj medito”: recenzo de La kosmokomikoj kaj Palomar de Italo Calvino kun biografiaj informoj, de Carlo Minnaja, en La Ondo de Esperanto, 2024, №1 (319).
Verkis
Ralph Dumain
je
9:56 PM
0
komentoj
Rubrikoj: antropologio, Carlo Minnaja, fantazio, fikcio, filozofio, itala literaturo, Italo Calvino, komiksoj, postmodernismo, sciencfikcio
Palomar (1983), romano de Italo Calvino esperantigita de Nicolino Rossi, eldoniĝis de Itala Esperanto-Federacio (Milano, 2023, 96 paĝoj). La unuaj dek paĝoj estas libere elŝuteblaj.
Troveblas la "Enkonduko de la aŭtoro" kaj komenco de: 1. La ferioj de Palomar: 1.1. Palomar sur la plaĝo: 1.1.1. Legadi ondon.
La kosmokomikoj (1965) konsistas el 12 "pra-universaj sciencfikciaj rakontoj" de Italo Calvino, estas esperantigita de Nicolino Rossi kaj eldonita de Itala Esperanto-Federacio (Milano, 2023, 108 paĝoj). La unuaj dek paĝoj estas libere elŝuteblaj.
Troveblas la "Antaŭparola prezentado" kaj la komenco de la rakonto "La distanco de la Luno".
Verkis
Ralph Dumain
je
7:16 PM
0
komentoj
Rubrikoj: antropologio, fantazio, fikcio, filozofio, itala literaturo, Italo Calvino, komiksoj, postmodernismo, sciencfikcio

Verkis
Ralph Dumain
je
4:25 PM
0
komentoj
Rubrikoj: beletro, fantazio, fikcio, Hungario, Kanado, mitologio, Robert Zend
Kunlabore kun la studio Grant kaj kun la subteno de Mezbohemia Regiono por Memormuzeo pri Karel Čapek produktis Josef Císařovský
Retejo de la Memormuzeo pri Karel Čapek: http://www.capek-karel-pamatnik.cz/
Al Esperanto tradukis kaj teknike laboris Vladimír Türk
Virina voĉo Pavla Dvořáková
Vira voĉo Vladimír Türk
Esperanto-versio de la filmo realiĝis kadre de la projekto "Karel Čapek" de Ĉeĥa Esperanto-Asocio
capek@esperanto.cz 2015
Verkis
Ralph Dumain
je
11:40 PM
0
komentoj
Rubrikoj: ĉeĥa literaturo, fantazio, faŝismo, fikcio, filmoj, fotografoj, infanliteraturo, Karel Čapek, naziismo, politiko, robotoj, sciencfikcio, teatro, utopio, videoj
Verkis
Ralph Dumain
je
2:26 PM
2
komentoj
Rubrikoj: beletro, enciklopedioj, fantazio, fikcio, Ilan Stavans, interlingvistiko, James Joyce, sciencfikcio, Ursula Le Guin, utopio
Verkis
Ralph Dumain
je
8:30 PM
0
komentoj
Rubrikoj: beletro, Esperanto-gazetaro, fantazio, fikcio, hungara literaturo, Robert Zend
Robert Zend’s Novel Novel Nicolette: Not Quite a Review by R. DumainMy review is now linked on the Zend site:
Nicolette - The Robert Zend Website... with this excerpt:
Reading the novel felt to me like reading an amalgam of Kurt Vonnegut Jr. and James Joyce. Joyce is layered and dense in both structure and language. Vonnegut’s prose is easy to read and deceptively simple, though the content is rich. Zend’s prose is easy to read and the “plot” (once pieced together) is simple, but the structure, which I have merely outlined, is highly complex. Zend does not impose formal constraints on the text as the Oulipo writers do, yet the formal structure of the text puts it in a comparable experimental camp. This structure comprises the real content and interest of the novel, amplifying the psychological states that accompany relationships and the creative process.Mia anglalingva recenzo de la avangarda romano Nicolette de la hungara-kanadana verkisto (kaj adepto de Esperanto) Robert Zend nun troveblas referencita ĉe la retejo de Zend (jen retligoj supre) kun ĉerpaĵo el mia recenzo.
Verkis
Ralph Dumain
je
11:18 AM
0
komentoj
Rubrikoj: amo, beletro, fantazio, fikcio, hungara literaturo, identeco, Kanado, kreivo, recenzoj, Robert Zend, romanoj
Verkis
Ralph Dumain
je
2:09 PM
0
komentoj
Rubrikoj: amo, beletro, fantazio, fikcio, hungara literaturo, identeco, Kanado, kreivo, recenzoj, Robert Zend, romanoj
Teatro: El la vivo de insektoj de Karel Čapek
2017 Universala Kongreso de Esperanto en Seulo
(Aperis 25 julio 2017)
Fragmenton de El la vivo de insektoj (en DOC-formato) esperantigis Josef Vondroušek.
Mia jena afiŝo donas pluajn detalojn pri la verko kaj ĝia antaŭa teatrigo en Esperanto:
Karel Čapek en 'Balkana Verda Stelo'
Verkis
Ralph Dumain
je
12:52 PM
0
komentoj
Rubrikoj: ĉeĥa literaturo, fantazio, Karel Čapek, konsumismo, kulturkritiko, milito, politiko, satiro, teatro, Universala Kongreso, videoj
Verkis
Ralph Dumain
je
9:16 PM
0
komentoj
Rubrikoj: beletro, ĉeĥa literaturo, datrevenoj, fantazio, Franz Kafka, germana literaturo, judoj, Mauro Nervi, tradukado
"There is one pre-war Hungarian writer I would like to mention, however: Frigyes Karinthy (1887-1938). He was primarily known as a satirist and humorist and in fact, his satiric writings were absolutely brilliant. In a series of longer short stories, though, he explored the themes of extreme psychic disintegration. Clearly he was trying to see how far he could push the Hungarian language in these stories, what happens to it when subjected to a maximum level of psychic breakdown. I see some of these experimental writings as something of a precursor to Krasznahorkai’s work within Hungarian literature, although I have to add here I don’t know if Krasznahorkai himself would consider this to be the case."JFK, Robert Anton Wilson, Timothy Leary, Six Degrees of Separation and other High Weirdness (Overweening Generalist, November 23, 2013)
"11. Ever heard of Frigyes Karinthy? He was a Hungarian Jew who died in 1938 and probably invented the idea of Six Degrees of Separation...around 1929? (He may have been influenced by radio man Marconi.) In 1936 he had an operation for a brain tumor, and then wrote an autobiographical book Voyage Around My Skull, which came out a year after he died and was re-released in English in 2008 with an introduction by Oliver Sacks. Karinthy's still popular in Hungary, and his books are marked by science fiction ideas, comedy, play with Jonathan Swift's characters, pacifism, the themes of adolescence and the battle of the sexes. His humor is black and ironic. He espoused Esperanto. He also speculated about Artificial Intelligence long before it was invented.”Kledon: The experience of altering meaning and significance in fine art by György Szász. Theses for a DLA dissertation, Hungarian University of Fine Art Doctoral School, 2008.
"In many works we see the multiplicity of the notion of the present or that of reality. Karinthy Frigyes (Five o’clock Closing Time, 1918): “I dreamed I was two cats and that I played with myself.”This story has not been translated into English, to my knowledge.
Verkis
Ralph Dumain
je
1:01 PM
0
komentoj
Rubrikoj: beletro, blogoj, fantazio, fikcio, Frigyes Karinthy, hungara literaturo, intervjuo, paranojo, psikologio, sciencfikcio, tradukado
Verkis
Ralph Dumain
je
1:47 PM
0
komentoj
Rubrikoj: ĉeĥa literaturo, Esperanto-gazetaro, fantazio, faŝismo, Karel Čapek, kulturkritiko, milito, politiko, recenzoj, satiro, teatro, Universala Kongreso, utopio
This is my latest podcast, recorded in Buffalo, New York, May 7, 2016:
5/7/16 Frigyes Karinthy: the Hungarian Swift & his musical robots
Frigyes Karinthy (1887-1938), known in our English-speaking world as the creator of the concept of "six degrees of separation" in 1929, was one of the great innovative geniuses of modern Hungarian literature, as a translator and original writer of literary parodies, poems, plays, stories, novels, and essays with a satirical bent and a penchant for fantasy. Out of over 20 volumes of original works in Hungarian only a small fraction have been published in English and/or Esperanto translation. (Karinthy himself was an Esperantist.) This year marks the centennial of Karinthy's 1916 utopian novella "Voyage to Faremido," in which Jonathan Swift's Gulliver undergoes his fifth fantastic voyage, this time to a realm of intelligent robots that speak or sing a language based on musical notes and from their vantage point of greater perfection present a counter-narrative of humanity's flawed evolution. I review Karinthy's life, work, ideas, and influence, with emphasis on "Voyage to Faremido" and its evident influence on Sándor Szathmári's "Voyage to Kazohinia."
To listen (56:55) click here; to download right-click here.
Postscript: I also mention Hungarian-Canadian poet and multimedia artist Robert Zend, who referred to Karinthy as his "spiritual father"--as did Szathmári. Also, I contrast Karinthy's approach to philosophy and literature with the views of Hungarian Marxist philosopher György Lukács, who never mentioned Karinthy as far as I can determine. I end with quotes from Karinthy's published "Letter to H. G. Wells" (July 1925) and from Mihály Babits on Karinthy's greatness.
Verkis
Ralph Dumain
je
1:05 AM
0
komentoj
Rubrikoj: amo, Esperanto-movado, Esperantologio, fantazio, filozofio, Frigyes Karinthy, Georg Lukács, H. G. Wells, hungara literaturo, Jonathan Swift, Robert Zend, robotoj, Sándor Szathmári, satiro, sciencfikcio, utopio
The divergence between Psalmanazar’s personal credibility and the longevity of his invented facts sheds light on the nature of evidence and information networks in early modern globalization. This episode highlights the imperfect and contested nature of early modern communication network.There is a fantastic computerized reconstruction of early modern knowledge networks:
Verkis
Ralph Dumain
je
3:09 AM
0
komentoj
Rubrikoj: Ĉinio, fantazio, George Psalmanazar, interlingvistiko, Jonathan Swift, Jorge Luis Borges, Klerismo, komunikado, modernismo, sciencfikcio, scienco, utopio
"Taverno estas eldonejo kreita por ebligi la publikigadon de aŭtoroj tiuj, kiuj kvankam talentaj, estas ankoraŭ nekonataj de la ĝenerala publiko, kaj ankaŭ tiuj kiuj jam havas sian laboron divastigitaj en la amaskomunikiloj."
Verkis
Ralph Dumain
je
12:25 AM
0
komentoj
Rubrikoj: etnismo, fantazio, rasismo, sciencfikcio
Konisi Gaku - Vikipedio / Gaku Konishi - Wikipedia, the free encyclopedia
Konisi, Gaku. Vage tra la dimensioj: sciencaj fikcietoj. Osaka: Japana Esperanta Librokooperativo, 1976. 77 p.
Enhavo:
La tradukmaŝino [p. 3]
La subtera elizeo [8]
Sonĝoramo [19]
La kosmo-elmigrado [30]
La kosmoŝipo “edeno n-ro 5“ [39]
La epoko de amaskonsumado [50]
La skandalo Prociono [62]
Glosoj [76]
Postparolo [77]
Mi legis ĉi tiun novelaron dum la 1970aj jaroj. Pro aktuala intereso pri sciencfikcio en Esperanto mi ĵus relegis ĉi tiujn sciencfikciajn rakontojn. Plejparte Konisi kombinas sciencfikcion kaj satiron, kun surprizajn kulminojn. Ĉi tiel rimarkindas "La subtera elizeo", "Sonĝoramo", "La epoko de amaskonsumado".
"La subtera elizeo": Oni celas forigi "kadukuloj"n (maljunulojn) al apartaj gruploĝejoj, sed mankas spaco surtera, do oni konstruas subterajn loĝejojn. Atendas surprizo pri la eventuala sorto de la kadukuloj, kaj ankaŭ surprizo pri la sorto de la surtera mondo.
"Sonĝoramo": Mezaĝulo, longtempa dungato en elektroteknika kompanio, ne kontentas pri sia pozicio en la kompanio kaj siaj rilatoj kun junaj kolegoj. Konkurado inter firmaoj instigas inventadon. Do la Speciala Esplora Laboratorio de la firmao okupas sin pri "Plano Sonĝo", al kiu la malkontentulo, kiu rakontas la rakonton, estas enregistrata. En la nova posteno li restas malfeliĉa, ĝis la direktoro elektas lin provi la eksperimentan sonĝo-aparaton. Post la eksperimenta provo, lia situacio ege pliboniĝas dum tuta jaro . . . ŝajne.
"La epoko de amaskonsumado": Dio en la Ĉiela Regno enuiĝas, respegulanta la apation de homoj surteraj pri Dio. Anĝelino Aŭrora proponas viziton al Tero. Dio trovas teranojn tute sorbataj en konsumerismo, kun konstanta ŝanĝado kaj novigo de varoj. Dio lernas multon el ĉi tiu sperto kaj decidas modernigi la Ĉielan Regnon. Aŭrora aperigas sin en la teraj amaskomunikiloj, kaj anoncas en la nomo de Dio:
Ekde la nuna momento vi estos liberigitaj de la kateno, ke vi portados unu korpon ĝis la morto. Dio kaj Kompanio, speciale fondita tiucele, proponos al vi diversajn normajn modelojn de novepoka homfiguro, el inter vi elektos por vi la plej ŝatindan. [. . . .]La dia entrepreno sukcesas; la homoj adaptiĝas al la nova etapo de konsumerismo. Sed Dio lacas pro la neceso rapide krei novajn korpfigurojn. Aŭrora elpensas genian novan ideon, kiu solvas la problemon. Finfine . . . legu mem.
Verkis
Ralph Dumain
je
6:26 PM
0
komentoj
Rubrikoj: fantazio, japanaj esperantistoj, Konisi Gaku, konsumismo, religio, satiro, sciencfikcio, tradukado
Verkis
Ralph Dumain
je
11:17 PM
1 komentoj
Rubrikoj: Boris Tokarev, fantazio, fikcio, filozofio, poezio, Prometeo
Esperantujo plenplenas da frenezuloj. Do . . . Jen la aŭtobiografio kaj verkprojekto de Gerard Cool:
Pri la aŭtoro
Post biografiaj informoj:
En la jaro 2000 aperis lia unua libro ne-faka. ”SAVA, la Savontino” kune kun la al ĝi apartenanta verketo (broŝuro) , la ”Mond-Sav-Plano”. Ili estas la komenco de serio kun f i k c i a d o (fantaziado) pri la estonto Homara. Unu jaron poste aperis la volumo kun la du titoloj ”La Misio de SAVA” kaj ”la Kuranto, la Instruanto”. En 2002 aperis tiu ĉi verko pri 4 estontaj socialaj stadioj de la homaro kiun spertas Si-Bandung en la sama korpo per alternaj dormoj glaciaj kaj vekiĝoj el tiuj dormoj. La aŭtoro planas lastan verkon en tiu ĉi serio kiu priskribos la homaron en la jaro 5040, dum la lasta evolua stadio de la materia homaro sur tiu ĉi tero.La jena recenzo donas pluajn informojn kaj takson de la koncerna projekto:
La verko havas idean fonon, pruntitan el diversaj literaturaj verkoj, filozofioj kaj sociaj movadoj. Kiam oni legas ĝin, senteblas tre grava influo de Vojaĝo al Kazohinio de Sándor Szathmári (modernaj homoj estas ofte nomataj “behinoj”), supre menciita libro de Heinlein, teorio pri reenkarniĝo, instruo de Martinus (modernaj homoj estas nomataj, krom “behinoj”, ankaŭ “krizhomoj”, kiuj nur evoluas direkte al “veraj homoj”), modernaj programoj de verduloj. La bazo de la Mond-Sav-Plano estas Esperanto, vegetaranismo, ŝanĝo de la karaktero de moderna kapitalismo kaj kelkaj aliaj similaj konceptoj. En la libro ĝenerale senteblas forta kontraŭstaro al kapitalismo, globalismo, tutmonda disvastigado de la angla lingvo, nuntempa kristanismo (speciale Rom-Katolika eklezio). Ĝenerale, senteblas ke la aŭtoro estas esperantisto, proksima al verduloj, kun certaj mistikaj inklinoj.
Verkis
Ralph Dumain
je
9:51 AM
0
komentoj
Rubrikoj: fantazio, Gerard Cool, religio, Robert Heinlein, Sándor Szathmári, sciencfikcio, utopio
Mi antaŭe raportis pri "Ninieslando", novelo de Howard Waldrop en la antologio Warriors (militistoj) sub redakcio de George R. R. Martin & Gardner Dozois. Estas interese, ke Esperanto lastatempe aperas en historia fikcio, ĉi-kaze fantazia. Mi ne scias, ĉu la "eraroj" ĉi tie estas intencaj tordoj aŭ sciomanko flanke de la aŭtoro. Jen lia erara enkonduko al la historio de Esperanto:
Mi ne malkaŝos la finon de la rakonto. Kompreneble, "Ninieslando" estas, en reala Esperanto, "Nenieslando" = angla "No Man's Land", t.e. areo en batalkampo kiun regas neniu lando. Ĉi-kaze, temas pri sekreta taĉmento—kaŝa societo—kiu organizas eskapon el la Milito (la Unua Mondmilito). Oni enkondukas Tommy tiu"land"en, kie li povas denove paroli Esperanton kaj preskaŭ forgesas la anglan, ĝis . . .It was one of the ironies of these times that in that far‑off golden summer of 1914, when "some damn fool thing in the Balkans" was leading to its inevitable climax, Tommy's brother Fred, who was then eighteen, had been chosen as a delegate of the Birmingham Working‑Men's Esperanto Association to go as a representative to the Twenty‑fourth Annual Esperanto Conference in Basel, Switzerland. The Esperanto Conference had been to take place in the last days of July and the first days of August. (Fred had been to France before with a gang of school chums and was no stranger to travel.)
The Esperanto Conference was to celebrate the twenty‑fourth anniversary of Zamenhof's artificial language, invented to bring better understanding between peoples through the use of an easy‑to‑learn, totally regular invented language—the thinking being that if all people spoke the same language (recognizing a pre‑Babel dream), they would see that they were all one people, with common dreams and goals, and would slowly lose nationalism and religious partisanship through the use of the common tongue.
There had been other artificial languages since—Volapuk had had quite a few adherents around the turn of the century—but none had had the cachet of Esperanto, the first and best of them.
Verkis
Ralph Dumain
je
5:02 PM
0
komentoj
Rubrikoj: Esperanto-movado, fantazio, fikcio, Howard Waldrop, mondmilito, ukronio