Ĉu Judismo aŭ Daoismo?

Born to Kvetch: Yiddish Language and Culture in All of Its Moods [Naskite por Plendaĉi: Jida Lingvo kaj Kulturo en Ĉiaj Humoroj] de Michael Wex elstaras sur la bretoj de usonaj librovendejoj. La titolo estas nerezistebla. Mi ne scias ĝuste kial, kvankam mi povas diveni, kial la temo de plendaĉado estas tiel forte ligata kun judeco, fakte elstara temo en amaskulturo. Kompreneble, estas multaj libroj, gazetoj, ktp. kiuj dependas de diversaj stereotipaĵoj por komikaj celoj. Ekz.:

David M. Bader, Zen Judaism: For You, A Little Enlightenment [Zen-Judismo: Por Vi, Iomete da Enlumiĝo]. Enestas la kutimaj stereotipoj, sed mia favorata saĝero estas la jena:

La Dao ne parolas.
La Dao ne akuzas.
La Dao ne tendencas.
La Dao nenion antaŭsupozas.
La Dao postulas nenion de aliaj homoj.
La Dao ne estas juda.

Nu, la judan vojon mi preferas.

Latinamerika Memuaro revizitata

Latinamerika Memuaro estis modestaspekta sed serioza kultura revuo el Kolombio. N-ro 6 estis la lasta numero kaj eldoniĝis en 1989. Du miaj poemoj pri ĵazmukistoj aperis en ĉi tiu revuo:

"Por Hilton Ruiz, Portorikana Pianisto," n-ro 5, januaro-aprilo 1989, p. 12.

Je Unua Neĝoŝtormo Ĉisezona (Upon the First Snow-Storm of the Season: Blake & Coltrane in Esperanto), n-ro 6, 1989, p. 6-8

La redaktoro Carlos A. Castrillón priskribas sian aktivadon en bulteno de Bogota Esperanto-Klubo, la 15-an de julio 2001, No. 14:

Mi esperantiĝis antaŭ 20 jaroj, laŭ la gvido de mia amiko Jerley Sabogal. Mi sciiĝis pri Esperanto pere de la libro de sinjoro Tirso Castrillón (ne el mia familio) ĉar tiam mi estis ŝakludanto, kaj tiu libro kunmetis ŝakon kaj Esperanton en la sama presaĵo. Mi baldaŭ komencis verki en Esperanto poemojn kaj eseojn, kiuj aperis en la revuoj "Kontakto", "Tempo", "Literatura Foiro" kaj "Esperanto". Kelkaj famaj esperanto-verkistoj helpis min, nome Gaston Waringhien, Giorgio Silfer, Aldo de Giorgi kaj aliaj. En 1987 mi, kune kun kelkaj amikoj, eldonis la ne movadan bultenon "Latinamerika Memuaro" (ses numeroj). Tiu bulteno atingis iom da konateco en la Esperanto-rondoj, kaj estis bone akceptata de multaj kleraj esperantistoj tra la mondo. Ĝi temis ĉefe pri literaturo, originala kaj tradukita, kaj aperigis kontribuaĵojn de, inter aliaj, Bernard Golden, Waringhien, Ralph Dumain, Ergoto de Bonaero, Aleksandr Fjodorov, ktp.

Sed okazis, ke tiam naskiĝis mia unua filo, Antonio, kiu estas handikapulo. Mi do devis forgesi pri ĉio alia ol mia filo kaj komencis pezan laboron cele al plibonigo de lia vivo. La bulteno malaperis kaj mia por- kaj peresperanta laboro ĉesis. Tamen, mi restis ĉiam ligita al Esperanto pere de la literaturo (fakte, literaturo estas mia profesio, kiel verkisto kaj instruisto). Eĉ ne unu tago pasis por mi sen legado kaj verkado en Esperanto dum tiuj jaroj. Mi tre ofte esperantigis verkojn el la hispana kaj hispanigis verkojn el esperanto-verkistoj. Ekzemple, en 1992 la Internacia Kultura Servo de Zagreb eldonis belan libron titolitan "Ozamljenik" (La Izolulo), redaktitan de Spomenka Stimec; temis pri antologio de kroataj poetoj en pluraj nacilingvaj peresperantaj tradukoj; tie aperis miaj hispanlingvaj tradukoj de kvin kroataj poetoj. Verdire, el miaj ok publikigitaj libroj, tiu estas unu el la plej amataj. Antaŭ nelonge mi kunmetis miajn tradukaĵojn kaj trovis tiom da ili, ke mi povus fari tutan libron. Mi eĉ esperantigis tutan libron de kolombia poetino, eldonitan en 1990.

Notu ankaŭ projekton por eldonado de kolombia antologio: KOLOMBIA KRESTOMATIO :: JUBILEA Projekto.( Administra Blogo) kaj la paĝon de Rodrigo Alberto Ramirez ĉe Ipernity.

William Auld (6 Nov. 1924 - 11 Sept. 2006) en memoro

Hodiaŭ estas la tria datreveno de la morto de William Auld. Mi vekiĝis al pluva, malvarma tago, la unua malvarma tago je la fino de somero. Antaŭ kelkaj tagoj mi ĝisdatigis mian memorpaĝon:

http://www.autodidactproject.org/bib/auld.html

Mi aldonis ligojn al anglaj tradukoj de verkoj de Auld el Esperanto:

Julia sur Pandatario: Julia on Pandataria (translated from Esperanto by Roy MacDonald)

La Infana Raso: The infant Race (translated from Esperanto by Girvan McKay)

Kaj jen plua subdivido de la retpaĝaro ĉe la Akademio Literatura de Esperanto:

William Auld, la esperantlingva Nobel-kandidato por literaturo (paĝaro)

Bibliografio

Eseoj

Verkoj tradukitaj al naciaj lingvoj

Artikoloj pri li

Poemoj por li

Liaj verkoj recenzitaj

Handbook of Volapük

Menad bal pük bal!

Not quite what you think. Yes, Charles E. Sprague’s 1888 Handbook of Volapük is available online, and there are other resources on Volapük available online:

http://personal.southern.edu/~caviness/Volapuk/

But what I'm talking about here is a recent novel—yes, a novel!—published in 2006: A Handbook of Volapük by Andrew Drummond.

See also the amazon.com entry, but more importantly, Andy Drummond has his own web site with a section on the novel:

http://www.andydrummond.net/volapuk.html

The full title:

A Hand-Book of Volapük and an Elementary Manual of its Grammar and Vocabulary, Prepared from the Gathered Papers of Gemmell Hunter Ibidem Justice; Together with an Account of Events Relating to the Annual General Meeting of 1891 of the Edinburgh Society for the Propagation of a Universal Language.

Edited for the First Time by Dr. Charles Cordiner,
Emeritus Professor of Phrenology at Fraserburgh University.

Partisans of Volapük, Esperanto, and rival international language projects battle it out in late 19th century Europe. A whodunit of historic proportions.

There are links to other pages, including an extract, reviews, and a web guide to materials on Volapük:

http://www.andydrummond.net/Volapuk/Materials.htm

See also this review:

"Universal Languages" by Hannah Adcock

I've never seen this book, let alone read it, but I'll be on the lookout. Might be a good book for a reading club.

Newts & the international language

In my junior year of high school 40 years ago I had an eccentric English teacher who bypassed the standard curriculum and taught what he wanted to teach. So he taught a novel we never heard of, called War with the Newts (1936), by Czech author Karel Čapek, creator of the concept and our word "robot" (in the play R.U.R.: Rossum's Universal Robots, 1921). This novel is a terrific dark satire of the end of the world, mocking the news, the fads, trends, politics, culture, and everyday life of society blindly following its trivial pursuits and myopic perspectives as civilization teeters on the brink of destruction, a theme that ought to resonate today as it did in the 1930s. Book Two of this novel, an excerpt of which is now on my site, is written with running footnotes from page to page, such that the main narrative is constantly being broken up by footnotes that run for pages at a time, a technique which highlights both the fragmented experience of modern life and the futile attempts of the average person to come to terms with it.

The novel centers around the discovery of a hitherto unknown, intelligent species of salamander—the newts—that is then incorporated into human civilization and penetrates every aspect of culture, eventually perpetrating an apocalyptic crisis (which occurred also in R.U.R.).

Well, by the time I had read this, I had already taught myself Esperanto a couple of years earlier, and in this same school year I translated Sandor Szathmari's short story "Vincenzo" from Esperanto into English as a project for the same English class. (I got an "A".)

Among many many other social and cultural trends, Čapek satirized one trend that had surfaced in popular culture—the quest for a universal language, along with the habit of constantly inventing new ones. Naturally, I noted his references to Esperanto, Basic English, and the language problem. I photocopied the relevant section of Book Two many years ago and am now making it available on the web:

War with the Newts (Excerpt on the Language Problem) by Karel Čapek
________________________________________

"Fascism has awakened a sleeping world to the realities
of the irrational, mystical character structure
of the people of the world."

— Wilhelm Reich

Socia Teorio ("Social Theory") de Sarah Manguso

Jen kurioza poemo de Sarah Manguso (el poemlibro La Kapitano Surteriĝas ĉe Paradizo), kiun mi hazarde trovis ĉe blogo Promene de Esperantisto-filozofo Dirk Bindmann, originale anglalingva poemo sed jen tradukita Esperanten. Anglaparolantoj eble trovos la originalan interesa, kaj Esperantistoj kiuj ne komprenas la anglan lernos ion novan pri aktivado en Usona poezio, kion mi mem ne konas. La bloganto laj tradukinto Dirk Bindmann notis la verson pri mortpuno al lingvokreantoj, sed interesas min "socia teorio" — unu el miaj precipaj priokupoj — kiel temo de poemo.

* * *

Here is a curious poem by Sarah Manguso (from her book The Captain Lands in Paradise), translated from English into Esperanto, that I chanced upon on the blog of an Esperanto-speaking philosopher. English-speakers may find the original of interest, and Esperanto-speakers who don't know English will learn something about what goes on in American poetry that I didn't know. The blogger and translator Dirk Bindmann noted the line about the death penalty for the creation of new languages, but I'm interested in "social theory" — one of my principal preoccupations — as the subject of a poem.

Gotthold Ephraim Lessing

Gotthold Ephraim Lessing (1729–1781) estis giganto de la Germana Klerismo kaj germana literaturo. Mi havas tradukon de la fama poezia dramo Natan la Saĝulo. Cetere, en Esperanto ekzistas tradukoj Minna de Barnhelm (1910) & tri apartaj tradukoj de Fabloj (1912, 1930, 1985).

Troviĝas rete El la fablaro de Gotthold E. LESSING, elgermanigis G. L., Norda Prismo, 58/2, p. 88. Enestas 4 fabletoj.

Esperantisto Jakvo ĉe Ipernity provizas anekdoton el Lessing:

[Lessing] iam sonĝis havi renkontiĝon kun Dio. Dio montris al li du manojn kaj diris : "En unua mano troviĝas ĉiuj respondoj al ĉiuj viaj demandoj. En alia mano troviĝas multege pliaj demandoj." Kaj Lessing respondis, "Donu al mi la demandojn, mi ne volas havi la respondojn."

Pri anglalingvaj tradukoj interrete, jen:

The Education of The Human Race, [La edukado de la homaro] 1778