Handbook of Volapük

Menad bal pük bal!

Not quite what you think. Yes, Charles E. Sprague’s 1888 Handbook of Volapük is available online, and there are other resources on Volapük available online:

http://personal.southern.edu/~caviness/Volapuk/

But what I'm talking about here is a recent novel—yes, a novel!—published in 2006: A Handbook of Volapük by Andrew Drummond.

See also the amazon.com entry, but more importantly, Andy Drummond has his own web site with a section on the novel:

http://www.andydrummond.net/volapuk.html

The full title:

A Hand-Book of Volapük and an Elementary Manual of its Grammar and Vocabulary, Prepared from the Gathered Papers of Gemmell Hunter Ibidem Justice; Together with an Account of Events Relating to the Annual General Meeting of 1891 of the Edinburgh Society for the Propagation of a Universal Language.

Edited for the First Time by Dr. Charles Cordiner,
Emeritus Professor of Phrenology at Fraserburgh University.

Partisans of Volapük, Esperanto, and rival international language projects battle it out in late 19th century Europe. A whodunit of historic proportions.

There are links to other pages, including an extract, reviews, and a web guide to materials on Volapük:

http://www.andydrummond.net/Volapuk/Materials.htm

See also this review:

"Universal Languages" by Hannah Adcock

I've never seen this book, let alone read it, but I'll be on the lookout. Might be a good book for a reading club.

Newts & the international language

In my junior year of high school 40 years ago I had an eccentric English teacher who bypassed the standard curriculum and taught what he wanted to teach. So he taught a novel we never heard of, called War with the Newts (1936), by Czech author Karel Čapek, creator of the concept and our word "robot" (in the play R.U.R.: Rossum's Universal Robots, 1921). This novel is a terrific dark satire of the end of the world, mocking the news, the fads, trends, politics, culture, and everyday life of society blindly following its trivial pursuits and myopic perspectives as civilization teeters on the brink of destruction, a theme that ought to resonate today as it did in the 1930s. Book Two of this novel, an excerpt of which is now on my site, is written with running footnotes from page to page, such that the main narrative is constantly being broken up by footnotes that run for pages at a time, a technique which highlights both the fragmented experience of modern life and the futile attempts of the average person to come to terms with it.

The novel centers around the discovery of a hitherto unknown, intelligent species of salamander—the newts—that is then incorporated into human civilization and penetrates every aspect of culture, eventually perpetrating an apocalyptic crisis (which occurred also in R.U.R.).

Well, by the time I had read this, I had already taught myself Esperanto a couple of years earlier, and in this same school year I translated Sandor Szathmari's short story "Vincenzo" from Esperanto into English as a project for the same English class. (I got an "A".)

Among many many other social and cultural trends, Čapek satirized one trend that had surfaced in popular culture—the quest for a universal language, along with the habit of constantly inventing new ones. Naturally, I noted his references to Esperanto, Basic English, and the language problem. I photocopied the relevant section of Book Two many years ago and am now making it available on the web:

War with the Newts (Excerpt on the Language Problem) by Karel Čapek
________________________________________

"Fascism has awakened a sleeping world to the realities
of the irrational, mystical character structure
of the people of the world."

— Wilhelm Reich

Socia Teorio ("Social Theory") de Sarah Manguso

Jen kurioza poemo de Sarah Manguso (el poemlibro La Kapitano Surteriĝas ĉe Paradizo), kiun mi hazarde trovis ĉe blogo Promene de Esperantisto-filozofo Dirk Bindmann, originale anglalingva poemo sed jen tradukita Esperanten. Anglaparolantoj eble trovos la originalan interesa, kaj Esperantistoj kiuj ne komprenas la anglan lernos ion novan pri aktivado en Usona poezio, kion mi mem ne konas. La bloganto laj tradukinto Dirk Bindmann notis la verson pri mortpuno al lingvokreantoj, sed interesas min "socia teorio" — unu el miaj precipaj priokupoj — kiel temo de poemo.

* * *

Here is a curious poem by Sarah Manguso (from her book The Captain Lands in Paradise), translated from English into Esperanto, that I chanced upon on the blog of an Esperanto-speaking philosopher. English-speakers may find the original of interest, and Esperanto-speakers who don't know English will learn something about what goes on in American poetry that I didn't know. The blogger and translator Dirk Bindmann noted the line about the death penalty for the creation of new languages, but I'm interested in "social theory" — one of my principal preoccupations — as the subject of a poem.

Gotthold Ephraim Lessing

Gotthold Ephraim Lessing (1729–1781) estis giganto de la Germana Klerismo kaj germana literaturo. Mi havas tradukon de la fama poezia dramo Natan la Saĝulo. Cetere, en Esperanto ekzistas tradukoj Minna de Barnhelm (1910) & tri apartaj tradukoj de Fabloj (1912, 1930, 1985).

Troviĝas rete El la fablaro de Gotthold E. LESSING, elgermanigis G. L., Norda Prismo, 58/2, p. 88. Enestas 4 fabletoj.

Esperantisto Jakvo ĉe Ipernity provizas anekdoton el Lessing:

[Lessing] iam sonĝis havi renkontiĝon kun Dio. Dio montris al li du manojn kaj diris : "En unua mano troviĝas ĉiuj respondoj al ĉiuj viaj demandoj. En alia mano troviĝas multege pliaj demandoj." Kaj Lessing respondis, "Donu al mi la demandojn, mi ne volas havi la respondojn."

Pri anglalingvaj tradukoj interrete, jen:

The Education of The Human Race, [La edukado de la homaro] 1778

Lucien Sève pri Markso & la ekonomia krizo

Ĉu regulado de la krizo aŭ preterpaso de kapitalismo ? - Markso kontraŭatakas
de Lucien SÈVE, trad. Vilhelmo Lutermano
’Le Monde diplomatique’ en Esperanto, 1a decembro 2008

Resumo:

Malŝatataj de la eŭropaj socialistaj partioj kiel „simplismaj malnovaĵoj” kun kiuj oni devas urĝe rompi, senkreditigitaj en la universitato kie ili estis longtempe instruataj kiel bazo de ekonomia analizo, la verkoj de Karlo Markso vekas denove intereson. Ĉu la germana filozofo ne sekcis la meĥanismon de la kapitalismo kies skuiĝoj igas la fakulojn senkonsilaj ? Dum la iluziistoj pretendas „moraligi” la financon, Markso klopodis por nudigi la sociajn rilatojn.

Lucien Sève estas konata franca marksisma filozofo pri la psikologio de la homa persono. Verkoj liaj troviĝas en anglaj tradukoj rete ĉe http://www.marxists.org/archive/seve/index.htm.

Aldoniĝis al la Esperanta traduko bibliografieto de verkoj de Markso en Esperanto.

Karlo Markso pri Scienco, Religio, Historia Metodologio

Antaŭ la erao de John Wyatt, ŝpiniloj, kvankam ja neperfektaj, jam uziĝis, kaj Italio verŝajne estas la lando de ties unua apero. Kritika historio de teknologio montrus, kiom malmulte iu ajn inventaĵo de la 18-a jarcento estas produkto de sola individuo. Ĝis nun mankas tia libro. Darwin interesas nin pri la historio de la teknologio de Naturo, t.e. formante organojn de plantoj kaj animaloj, kies organoj funkcias kiel produktiloj por subtenado de vivo. Ĉu ne la historio de la produktivaj organoj de la homo, de organoj kiuj konsistigas la bazon de ĉia socia organizado, meritas samnivelan atenton? Kaj ĉu ne tia historio estus pli facile kompilebla, ĉar, kiel diras Vico, la homa historio diferencas de natura historio ĉi tiel, ke ni faris la unuan sed ne la duan? Teknologio malkaŝas la manieron de homo rilate al Naturo, la procezon de produktado per kiu homo sin vivtenas, kaj tiel ankaŭ senvestigas la manieron laŭ kiu formiĝas onies sociaj rilatoj kaj ties konceptoj rezultantaj. Eĉ ĉiu historio de religio kiu ne sukcesas konsideri ĉi tiun materian bazon, estas nekritika. Estas efektive pli facile analize konstati la teran fonton de la nebulaj kreaĵoj de religio, ol inverse, ellabori de la realaj vivrilatoj la korelativajn ĉieligitajn formojn de tiuj rilatoj. La laste menciita estas la nura materiisma kaj do la nura scienca metodo. La malfortaĵoj de la abstrakta materiismo de natura scienco, materiismo kiu ekskludas la historion kaj ties procezon, tuj evidentiĝas je la abstraktaj kaj ideologiaj konceptoj de ĝiaj varbantoj, kiam ajn ili aŭdacas preteriri la limojn de propraj fakoj.

---

FONTO: Markso, Karlo. Kapitalo, volumo 1-a (1867), ĉapitro 15-a: Maŝinaro kaj Moderna Industrio, piednoto 4-a. Tradukis R. Dumain el anglalingva versio de ĉi tiu ĉerpitaĵo, Marx on Science, Religion, Historical Method.

Omaĝe al Prometeo de Karlo Markso

Filozofio, dum sangero pulsos en ĝia mondvenka kaj absolute libera koro, neniam lacos rebati siajn malamikojn per krio de Epikuro:

Ne la homo kiu neas la diojn kiujn adoras la homamaso, sed tiu kiu asertas pri la dioj tion, kion pri ili kredas la homamaso, estas vere malpia.

Filozofio pri tio ne estas sekretema. La konfeso de Prometeo:

Simple diri, mi malamas la diaraĉon
[Esĥilo, Prometeo Ligita]

estas ĝia propra konfeso, ĝia propra aforismo kontraŭ ĉiujn ĉielajn kaj surterajn diojn kiuj ne agnoskas homan memkonscion kiel la plej altan diecon. Ĝi toleros nenian ceteran.

Sed al tiuj mizeraj mart-leporoj kiuj jubilas pri la ŝajne pli malboniĝinta civila statuso de filozofio, ĝi respondas denove, kiel Prometeo respondis al la servisto de la dioj, Hermeso:

Certu, ke ĉi-aĉan sorton mi
Ne interŝanĝus por servuto via.
Pli bone mi ĉi tiun rokon servu
Ol komplezi Patron Zeŭson file-sklave.

Prometeo estas la plej eminenta sanktulo kaj martiro en la filozofia kalendaro.

---

FONTO: Marx, Karl. La Diferenco inter la Demokrita kaj Epikura Filozofio de Naturo, Malneto de Nova Antaŭparolo (1841), eltiraĵo.

Tradukis Ralph Dumain el angla traduko: The Difference Between the Democritean and Epicurean Philosophy of Nature (1841), Draft of a New Preface (Berlin, March 1841).